Album | Thơ | Tưởng Niệm | Nội cỏ của thiên đường | Passage Eden | Sáng tác | Sách mới xuất bản | Chuyện văn
Dịch thuật | Dịch ngắn | Đọc sách | Độc giả sáng tác | Giới thiệu | Góc Sài gòn | Góc Hà nội | Góc Thảo Trường
 Lý thuyết phê bình | Tác giả Việt | Tác giả ngoại | Tác giả & Tác phẩm | Text  Scan | Tin văn vắn | Thời sự | Thư tín | Phỏng vấn | Phỏng vấn dởm | Phỏng vấn ngắn
Giai thoại | Potin | Linh tinh | Thống kê | Viết ngắn | Tiểu thuyết | Lướt Tin Văn Cũ |  Kỷ niệm | Thời Sự Hình | Gọi Người Đã Chết
  Ghi chú trong ngày | Thơ Mỗi Ngày | Chân Dung | Jennifer Video
Nhật Ký Tin Văn / Viết
Nhật Ký Tin Văn [TV last page] 
*

Nguyễn Quốc Trụ

Sinh 16 tháng Tám, 1937
Kinh Môn, Hải Dương
[Bắc Việt]
Quê: Sơn Tây [Bắc Việt]
Vào Nam 1954
Học Nguyễn Trãi [Hà-nội]
Chu Văn An, Văn Khoa
[Sài-gòn]
Trước 1975, công chức
Bưu Điện [Sài-gòn]
Tái định 1994, Canada


Đã xuất bản
Những ngày ở Sài-gòn
Tập Truyện
[1970, Sài Gòn,
nhà xb Đêm Trắng
 Huỳnh Phan Anh chủ trương]
Lần cuối, Sài-gòn
Thơ, Truyện, Tạp luận
[Văn Mới, Cali. 1998]
Nơi Người Chết Mỉm Cười
Tạp Ghi
[Văn Mới, 1999]
Nơi dòng sông
chảy về phiá Nam

[Sài Gòn Nhỏ, Cali, 2004]
Viết chung
với Thảo Trần
Chân Dung Văn Học
[Văn Mới, 2005]

Email

Bản quyền Tin Văn
*
Tất cả bài vở trên Tin Văn, ngoại trừ những bài có tính giới thiệu, chỉ để sử dụng cho cá nhân [for personal use], xài thoải mái [free]

Album

*

Grandma & Jennifer @ Vientiane


Thơ Mỗi Ngày        

*

Bìa sau 1 số Thơ, chôm bằng Ipod

Khắc thơ vào dòng sông
Thay vì nhớ chúng!
[Dịch nhảm!]

The Lunatic

OUR PLAYHOUSE

We played in the shadow
Of murderers' at work,
Kneading soldiers out of mud,
Stepping on them
When we were done playing.

Girls walking the streets
Gave us bread to eat.
An old dog with a limp
Kept us warm at night
As we huddled in doorways.

My friends, my playmates,
We never saw the dead,
Only the birds scatter
After we heard the gunshots
And ducked our heads.

Rạp hát của chúng ta

Chúng ta chơi trong cái bóng
Của những tên sát nhân đang làm việc
Nhào bùn thành bộ đội
Và dẫm lên chúng
Khi chơi xong

Con gái đi ngoài phố
Cho chúng ta bánh mì ăn
Một con chó già đi khập khễnh
Giữ ấm chúng ta vào ban đêm
Khi chúng ta tất tưởi ở những lối cửa

Bạn ơi, những bạn cùng chơi với GCC ơi
Chúng ta chưa hề nhìn thấy những người chết,
Chỉ những chú chim bay tán loạn
Khi chúng ta nghe tiếng súng
Và bèn chúi đầu xuống đất!

THE WINE

Whatever solace you have for me,
Glass of old red wine,
Whisper it into my ear
With each little sip I take,
And only in my ear,
In this hour made solemn
By the news on the radio,
The dying fires of the sunset,
And the trees in my yard
Putting on their black coats.

Bồ Đào Mĩ Tửu

Bất cứ khuây khỏa nào em cho anh
Một ly bồ đào mĩ tửu, thứ lâu năm nhất
Thì thào nó vào trong tai anh
Với từng ngụm từng ngụm anh nhấp nhấp
Và chỉ trong tai anh,
Trong căn nhà trở nên trang trọng này
Nhờ bản tin từ chiếc la dô
Và lửa chiều tà đang chết
Và những cây ngoài vườn
Bèn khoác lên những chiếc áo khoác màu đen của chúng.

WITH ONE GLANCE

That mirror understood everything about me
As I raised the razor to my face.
Oh, dear God!
What a pair of eyes it had!
The eyes that said to me:
Everything outside this moment is a lie.

* 

As I looked out of the window today
At some trees in the yard,
A voice in my head whispered:
Aren't they something? 

Not one leaf among them stirring
In the heat of the afternoon.
Not one bird daring to peep
And make the hand of the clock move again. 

*

Or how about the time when the storm
Tore down the power lines on our street
And I lit a match and caught a glimpse
Of my face in the dark windowpane

Với Cú Nhìn

Cái gương biết mọi chuyện về Gấu Cà Chớn
Khi GCC đưa lưỡi dao cạo lên mặt
Ôi, Chúa! Nhìn kìa!
Nhìn cặp mắt lé, mắt nọ chửi bố mắt kia.
Chúng nói với Gấu:
Mọi chuyện ở bên ngoài thời khắc này đều là dối trá
Đều thuộc Vua Bịp
Hà, hà!

Khi Gấu nhìn ra ngoài cửa sổ bữa nay
Nhìn mấy cái cây ở ngoài vườn
Một giọng nói trong đầu Gấu thì thầm:
Nè, liệu chúng là “cái gì gì cái chi chi, something”?

Không 1 chiếc lá trong bọn chúng động đậy
Trong cái nóng của buổi xế trưa
Không một chú chim nào dám hé nhìn
Và làm cho cái kim đồng hồ lại nhích nhích

Hay là như thế nào, ấy là nói về trận bão,
Khi nào thì nó quật sụm mấy đường dây điện trên con phố.
Và Gấu bèn đốt 1 que quẹt
Và chộp được cái nhìn khuôn mặt thảm hại của Gấu trên kính của sổ
Bèn nhớ cái lần nhìn bóng dáng thiểu não của Gấu
Trên cái kính xe hơi bên đường
Lần chạy theo BHD
Ở bên ngoài Đại Học Khoa Học
Đại lộ Cộng Hòa, Xề Gòn
!

Note: Bài thơ này, dịch sao quên khúc chót, ở trang sau

With my mouth fallen open in surprise
At the sight of one tooth in front
Waiting like a butcher in his white apron
For a customer to walk through his door.

*

It made me think of the way a hand
About to fall asleep reaches out blindly
And suddenly closes over a fly,
And remains tightly closed,
Listening for a buzz in the room,
Then to the silence inside the fist
As if it held in it an undertaker
Taking a nap inside a new coffin.


Tự Do Viết 


*

Man Booker International prize 2015

Transcendental meditation

Laszlo Krasznahorkai’s modernist creations receive fitting recognition

May 23rd 2015 | From the print edition

BACK in 2007 Colm Toibin, a prizewinning Irish author, told a press conference that the most interesting writer he had come across in two years of reading contemporary fiction as a judge of that year’s Man Booker International prize was Laszlo Krasznahorkai, a reclusive Hungarian with a reputation for sentences so long and convoluted that some of them went on for an entire chapter.

So impressed was Mr Toibin by the Hungarian’s fabulist confections that he founded a small publishing imprint, Tuskar Rock Press, to bring just such fiction to a wider audience. Eight years on, Mr Toibin’s faith in Mr Krasznahorkai’s talent has been vindicated. Just after Tuskar brought out his latest book, “Seiobo There Below”, in Britain, the Hungarian novelist was named the winner of the Man Booker International prize for 2015 on May 19th. Now ten years old, the award differs from the annual Man Booker prize for fiction in that it is presented every two years, and for a body of work rather than a single book.

This novel of 17 stories brings together a series of artists—for example, the Italian Renaissance painter Perugino in his workshop, a Japanese Noh actor rehearsing—and ordinary people who are trying to grasp what sacred means or to understand what beauty, art and transcendence might look like. Mr Krasznahorkai’s writing worries at these eternal questions, picking and unpicking tiny details, actions and reactions, in a relentless attempt both to pin down and to describe the complexities of contemporary life.

The Hungarian is not the first modernist to manhandle prose and use the sentence as instrument. But even more than, say, Thomas Bernhard or W.G. Sebald, he winds and unwinds and rewinds, creating what one translator described as “a slow lava-flow of narrative, a vast black river of type”, which along the way acquires a transcendent quality of its own. The stories in “Seiobo There Below” are arranged according to the Fibonacci mathematical sequence, with each one as long as the two previous ones combined, which adds to the reader’s sense of being on a journey. As always with Mr Krasznahorkai, real understanding remains beyond grasp, though a sense of illumination is pervasive. As a novelist he is a one-off, even if his work—as this book so finely shows—is universal.

Note: Trên The New Yorker cũng có 1 bài  về tay này. Bài của Người Kinh Tế thường là ngắn gọn, dễ chôm/giới thiệu hơn.
Câu dài có khi cả 1 chương sách. Cũng chẳng mới mẻ, vì  trước đã có người viết như vậy, ví dụ... GCC!

Man Booker International prize 2015 won by 'visionary' László Krasznahorkai

‘Difficult in the same way Beckett is difficult’ ... László Krasznahorkai. Photograph: Murdo Macleod

His first and most famous novel. It tells the story of life in a disintegrating village in a dystopian communist Hungary, where a man called Irimias, long thought dead and who may be a prophet, a secret agent or the devil, appears out of nowhere and begins to manipulate the remaining citizens. According to the Guardian review, this is “a monster of a novel: compact, cleverly constructed, often exhilarating, and possessed of a distinctive, compelling vision – but a monster nevertheless. It is brutal, relentless and so amazingly bleak that it’s often quite funny.” It won the 2013 best translated book award in the fiction category.

The Hungarian author László Krasznahorkai, whose sentences roll out over paragraphs in what his translator George Szirtes has called a “slow lava flow of narrative, a vast black river of type”, has won the Man Booker International prize for his “achievement in fiction on the world stage”.

Giải thưởng Man Booker Intel năm nay 2015 về tay nhà văn Hung, câu văn dài, thường tràn ra khỏi lề sách, và như 1 dòng sông đen bao la, 1 dòng nham thạch của tự sự, rất khó đọc, khó cái kiểu của Beckett, và, như tác giả thú nhận, Thầy của tôi là Kafka.

Warner called Krasznahorkai’s prose “absolutely stunning”, and a “thrilling” experience to read. “This extraordinary style he has, which people sometimes object to – if you think of it like music, the piece begins, and at first you don’t know where you are, it’s unfamiliar, and then it begins to feel natural, the rhythm keeps puling you along,” she said. “He’s difficult in the same way Beckett is difficult, or Dante is difficult. Kafka also has that quality.”

Satantango’s epigraph is taken from Kafka – “In that case, I’ll miss the thing by waiting” – and the author told the Guardian earlier this month that he has “only one” literary hero: “K, in the works of Kafka. I follow him always.”

He told The White Review, in an interview with Szirtes: “When I am not reading Kafka I am thinking about Kafka. When I am not thinking about Kafka I miss thinking about him. Having missed thinking about him for a while, I take him out and read him again.”

Tuy nhiên, do THNM, đọc cái tóm tắt cuốn đầu tay của ông, thì GCC bèn nghĩ ngay tới…  Bác Hồ:

Đây là câu chuyện 1 xứ sở tan hoang rã rời, mê trùn[g] đỏ, nơi có 1 vị có tên là Bác Hồ, dân chúng tưởng đã ngỏm từ đời nào, và có thể còn là 1 nhà tiên tri, một mật vụ của Xì, hay 1 con quỉ, không biết từ xó xỉnh nào, bỗng xuất hiện, và bắt đầu thao túng dân chúng còn lại...

Chân Dung Nhà Văn

Note: Bài viết về Vũ Hoàng Chương, trong có nhắc tới cái danh sách đầu tiên, những nhà văn đồi trụy, gồm 16 tên…

Tôi đọc những người có tên trong bản danh sách được gọi là danh sách Hoàng Trinh cho ông nghe. Hoàng Trinh là thông gia với Trường Chinh. Y vào Nam sớm nhất và được Bộ Chính Trị Trung Ương Đảng Ủy cho toàn quyền xử lý vụ "Văn Học Nghệ Thuật Miền Nam". Sau này thêm bớt con số người bị bắt, có nhiều danh sách khác. Như danh sách 21, danh sách 44. Nhưng danh sách Hoàng Trinh, 16 người được lập ra sớm nhất và tôi được biết ngay nhờ sự tiết lộ của một cán bộ đảng quen biết ngày trước, hắn đi theo Hoàng Trinh lên Đà Lạt, và được cho xem bản án tử hình này

theo GCC, không đúng.

Danh sách này, gồm 12 tên, có GCC, thứ 7, trong 12 tên, là do 1 tên đàn em của Lữ Phương làm. Tên này, hiện ở Pháp.

Mang từ Miền Bắc vô, có, nhưng là mấy cái tapes, để phát trên Đài Sài Gòn, trong cú Mậu Thân, cùng với 1 chuyên viên kỹ thuật của Đài Hà Lội.

*

TRUCE TREACHERY As festive crowds shopped, VC sappers prepared to strike. While the intensity of the onslaught was unknowable, MPs were ready to react quickly, as they did at the U.S. Embassy.

'Accompanied by an NYA radio specialist with prerecorded tapes, the sappers were prepared to broadcast the fall of the Saigon government'.

Quả lừa ngưng bắn ăn Tết của VC. Trận Mậu Thân, Bắc Kít đã thu sẵn những cuộn băng phát thanh ăn cướp Miền Nam OK rồi, từ Hà Nội.

*

Văn Học số 126, 10, 1996

Thời gian này, là còn Quân Quản, như VC gọi. GCC sau khi học cải tạo ba ngày tại chỗ, bèn trở lại sở, đếch có việc gì làm, bèn đi lang thang, khi thì ra bờ sông, làm 1 "shot", rồi thuê 1 cái ghế bố, nằm phê, hoặc ghé Bưu Điện chính, như khách hàng, ngồi trên băng ghế, nhìn người qua lại.
Đúng là trong 1 lần như thế, thì 1 anh cùng làm Bưu Điện, không cùng nhiệm sở, biết GCC cũng viết văn viết viếc, đi ngang qua, tay cầm tờ Tin Sáng của đám Miền Nam, và đưa tờ báo cho GCC, chỉ cái danh sách 12 tên nhà văn phản động đồi trụy, và cười cuời, bỏ đi!
Đọc, Gấu choáng người. Sợ có, ngạc nhiên, hãnh diện cũng có.
Bởi là vì thời gian đó, đắm đuối với Cô Ba, chẳng còn viết lách, mà cũng chẳng hề lai vãng giới văn nghệ, cuốn truyện ngắn Những Ngày ở Sài Gòn, thì đúng là tuyệt bản từ hồi nào, và cũng chẳng ai còn nhớ, làm sao mà VC biết đến Gấu Nhà Văn!
Phải đến khi ra hải ngoại, đọc cái bài phỏng vấn trên, mới ngã ngửa ra mà rằng, hóa ra tên này.  

Mà quái làm sao, tên này rất ghét GCC. Luôn cả đám Sáng Tạo, vì tên của đám ST, GCC nhớ là có đủ hết trong danh sách trên, trong khi TTT và GCC là những người ơn của hắn.
Trước 1975, tên này viết lách gì đâu. Khi TTT chán phụ trách trang VHNT của nhật báo Tiền Tuyến, ông giao cho GCC. Gấu kéo tthêm HPA, nhưng sau HPA, quê gì đó, dãn ra, Gấu một mình một ngựa làm được ít lâu, rồi cũng bỏ.
Khi trao trang báo, ông đưa Gấu mớ bài của một số người gửi cho trang báo, phán, mày coi, nếu cần thì sửa rồi đăng cho họ.
Trong “họ” này, có Nguyễn Mai, và tên này. Chuyện này Gấu đã viết rồi.

Hóa ra là hắn ghét những tên nào trí thức hơn hắn! Đúng là như thế, vì sau này, đọc loáng thoáng những gì hắn viết, có vẻ hắn rất cay cú những tên nào đọc hơn hắn, viết "trí thức" hơn hắn, hiểu biết về triết học hơn hắn, nhất là về chủ nghĩa hiện sinh. Đọc bài trả lời phỏng vấn thì cũng nhận ra. Tên Sartre, hắn viết trật, chửi những nhà văn Sài Gòn hồi đó mê nôn mửa, buồn nôn…
Nhớ là có đọc 1 câu, “làm trí thức mệt bã người”, của hắn!
Đâu có ai bắt làm!

Có hai tên, trước 1975, rất thù Gấu, tuy Gấu không hề đụng tới chúng, là tên này và Duyên Anh.
Duyên Anh thì dễ hiểu. Mày không nhắc tới ông, là ông chửi mày.

Tí bực mình với tên này, chẳng đáng nói tới, nhưng cái “ơn" - sửa bài rồi đăng cho Nguyễn Mai, nhờ đó mà có được - thì quá lớn lao, phải nói là khủng khiếp, bởi là vì, không có anh giới thiệu, làm công việc dịch dọt cho nhà xb Vàng Son, của ông Nhàn, thì chắc chắn Gấu ngỏm ở trong tù VC, ở  nông trường cải tạo Đỗ Hòa, Nhà Bè rồi.

Chuyện này thì cũng kể nhiều lần rồi. Chưa kể, chưa viết, chưa làm sao viết ra được, là thời gian ở tù VC ở Đỗ Hòa  chính là quãng đời đẹp nhất của GCC!
Nếu không sửa bài rồi đăng cho NM, thì không có chuyện, khi thấy ông Nhàn cần người phụ coi trang báo thiếu nhi cùng với Từ Kế Tường, Nguyễn Trọng Khôi và Nguyễn Mai - Gấu quen cả băng là vào thời gian này - và cùng lúc lo dịch sách cho nhà xb của ông, anh bèn nhớ ngay đến GCC, và bèn vội vàng đưa tới giới thiệu.
Nếu không dịch sách, thì không có đấng độc giả TNXP, nhân viên nông trường - khi Gấu Cái thăm nuôi lần đầu, dím mấy trăm bạc trong cái bị gạo, trong khi kiểm tra đồ thăm nuôi, thấy được, bèn đích thân ra tận hiện trường, nơi Gấu đang cuốc đất mệt bã người, kéo về nhà thăm nuôi,để gặp Gấu Cái, và nhận đồ thăm nuôi. Nhất là để lấy mấy trăm bạc, giấu đi, và sau đó, anh ta dùng số tiền này để chạy chân y tế Đội cho Gấu, nhờ thế không còn bị lao động mệt bã người nữa!
Suốt thời gian cải tạo tại nông trường Đỗ Hòa, đó là lần thăm nuôi đầu tiên, và cuối cùng của Gấu Cái, đúng khi Gấu đang ở trong đội trừng giới, do trốn trại bị bắt lại.
Những lần sau, bà cụ của Gấu lóc cóc, lụi cụi, lui cui, tháng tháng đi thăm nuôi thằng con trời đánh, suốt hai năm trời ở nông trường Đỗ Hòa. 

Ui chao nhớ ra rồi, trên đường từ hiện trường cuốc đất, về tới nhà thăm nuôi, anh ta dặn cặn kẽ đủ chuyện, và đều liên quan tới cái đói, và tình trạng của Gấu đang ở tổ trừng giới. Anh ta dặn Gấu, nhớ là trong lúc gặp gia đình, cố mà ăn, được chừng nào hay chừng đó, bởi là vì khi anh mang đồ thăm nuôi về tổ, là liền lập tức phải trở lại hiện trường lao động, và đám bảo vệ tổ sẽ làm sạch đồ thăm nuôi, chỉ để lại cho anh bị gạo!
Ui chao nhớ ra cả chuyện, Gấu Cái còn mang cho Gấu cả 1 xâu cua sống, tếu thế.
Hết giờ lao động, trở về tổ, thấy vỏ cua vương vãi quanh lán, Gấu cực kỳ đau lòng. Không phải tiếc miếng ăn, mà vì uổng công Gấu Cái: Chúng luộc cua, chơi sạch, chỉ để lại cho Gấu mớ vỏ cua!
Quả là còn chỉ bịch gạo. Nhưng nhờ bị gạo, Gấu có được 1 bữa tại tiệc bữa chủ nhật. Nhớ là, chính vào dịp này, Gấu được thưởng thức thịt chuột, và được nghe lần đầu tiên trong đời, bài “Ngày mai đi nhận xác chồng”.
Nhớ ra cả cảnh, trong lúc Gấu Cái kể chuyện gia đình, mấy đứa nhỏ ra sao, Gấu chẳng nghe được gì hết, chỉ mải ăn lấy ăn để, cho bõ cơn đói.

*

Quả là y chang bến tàu Sài Gòn. Nơi có mấy cái xà lan, là nơi phà Nhà Bè đậu. Bà cụ Gấu mỗi tháng một lần, vào một buổi sáng, xách giỏ thăm nuôi, mò ra đây, xuống phà, đi tới 1 bến đỗ, bên bờ sông Sài Gòn, bên kia sông là nông trường cải tạo Đỗ Hoà, 1 khu đất nổi, giống như  hòn đảo, chung quanh là kênh, là biển, là rừng đước bạt ngàn, vô phương vượt thoát.
Có 1 con đò, chờ sẵn. Thế là cụ lóp ngóp bò lên con đò, qua sông.

Gấu Cái lo kiếm tiền nuôi con, giận, và có thể cũng quên thằng chồng cà chớn rồi cũng nên.
Gấu cũng cố quên tất cả, hà hà!

Y chang Bến Tầu Sài Gòn.

Chỗ có cái xà lan, là bến phà đi nông trường cải tạo Ðỗ Hòa, Cần Giờ. Mỗi tháng, bà cụ Gấu, chừng 8 giờ sáng, một bữa chủ nhật nào đó, lụi cụi xách giỏ đồ thăm nuôi xuống phà, chừng trưa thì tới, vội vàng thăm thằng con, là về, cho kịp chuyến.
Lùi về phía bên tay phải của bạn, là nhìn thấy nơi nhà thơ TTT ném mẩu thuốc xuống lòng sông, rồi phơi lòng mình lên kè đá!
Hà, hà!

Nhớ quá!


Gấu, nhà văn

Gấu không được hân hạnh trở về lại đất Bắc, như tù cải tạo, chiều cuối năm qua xóm nghèo, thấy lòng mình ảm đạm, kẻ tội đồ biệt xứ, về ngang cố quận, ngây ngô dọ hỏi bóng tối sâu thẳm... [Thơ TTT].

Ở tù trong Nam, Gấu Cái bận lo kiếm tiền nuôi con, nuôi chồng trong tù, việc thăm nuôi thường do bà cụ Gấu. Gấu Cái có vài lần cố gắng đi thăm, như lần ở Phạm Văn Cội, hai vợ chồng chạy qua nhà dân, hay lần ở Đỗ Hải, lần đầu tiên khi biết Gấu bị tống lên đó. Gấu đã kể qua.
Do đói quá, tuy có Nhà Hội, nhưng Gấu chẳng nghĩ tới, vả chăng, đang bị án "tù trong tù", có cũng như không.
Thành thử Gấu chưa từng trải qua một lần nào cái cảm giác sống một đêm Nhất Dạ Đế Vương, trong Túp Lều Lý Tưởng, hay Nhà Hội, của trại tù VC.
*
Lần bị bắt đúng lúc có chuyến vượt biên đường bộ, ngả Căm Bốt. Gấu Cái cho thằng lớn đi thế. Gấu được tin, trước khi bị đưa đi tập trung cải tạo. Bà cụ đi thăm, vừa vui vừa buồn, đưa cái hình thằng lớn chụp trước Tòa Đô Chính, trước khi từ giã Sài Gòn, nói nhỏ vô tai Gấu, nó đi thoát rồi.
Nhìn bức hình, Gấu nhận ra, đúng chỗ đó, nó đã từng chụp hình, bức hình polaroid có thể nói là đầu tiên tại Miền Nam, do tay Horst Faas chụp, khi anh chàng Đức này vừa từ trên văn phòng hãng AP, ở phía bên trên Passage Eden xuống, đang tính thử cái máy chụp đầu tiên ở Sài Gòn của anh ta.
Hóa ra không. Thằng nhỏ bị bắt, đưa từ biên giới về Sài Gòn, giam tại khám Chí Hòa. Lúc Gấu đi Đỗ Hải, là Gấu Cái đang tất tả lo cho nó, thành thử chẳng có ai đi thăm, bà cụ đâu biết Đỗ Hải hay Bến Hải hay Cà Mâu, đến khi hỏi ra, thì đã mấy tháng trời, Gấu vừa đói, vừa lo, không biết gia đình như thế nào, thế là liều lĩnh vượt trại. Khi Gấu Cái lên thăm, là lúc Gấu đang ở "tù trong tù."
*
Anh đang bị án tù trong tù. Khi gặp người thân, hãy tranh thủ ăn, còn bao nhiêu, về Tổ, tụi nó sẽ cướp hết.

Tôi đã kiểm tra, người nhà của anh giấu mấy trăm đồng ở trong mấy ký gạo. Lát nữa, anh lấy tiền đó ra, giấu thật kỹ. Số tiền này sẽ cứu mạng anh đấy.
Tay này, hoá ra biết Gấu. Sau đó, anh cho biết, có đọc Gấu.
Ôi chao Gấu, nhà văn, sướng là như thế đấy, sống sót là như thế đấy!
Bạn không thể tưởng tượng, lần gặp gia đình đó, nó bi hài đến thế nào.
Gấu Cái nói mặc Gấu Cái, Gấu Cái khóc mặc Gấu Cái, Gấu Đực tranh thủ nhét đồ ăn ngập miệng.
*
Cuốn truyện thuật câu chuyện hai anh em cùng mẹ khác cha, cả hai cùng yêu một cô gái, Zoya, cả hai đều cùng trải qua những năm tháng khủng khiếp tại một trong những trại tù Gulag.

Người kể chuyện, không nêu tên, một anh hùng huy chương trong cuộc chiến chống Hitler, đào thoát qua Mẽo vào thập niên 1980, và làm giầu tại đó, trở về lại Nga xô để thăm lại cái nơi chốn ở mãi tít phiá Bắc Siberia, nơi mà anh ta, và ông em, Lev, đã bị bắt giữ làm nô lệ khổ sai, từ cuối thập niên 1940 cho tới mãi sau khi Stalin chết.
Cả hai chẳng phạm một tội ác nào. Người kể chuyện bị bắt, như rất nhiều cựu quân nhân đã từng chiến đấu tại Đức, chỉ vì bị nghi ngờ là ngả theo phát xít [on suspicion of having been exposed to fascist] và ăn phải bùa mê Tây Phương, khi ở bên ngoài Đất Mẹ Liên Xô.
Lev, ông em, bị bắt vì đã ngợi ca Mẽo, ở nơi căng tin trường học, trong khi sự thực, anh ta dùng Mẽo, như là nickname, cho Zoya.

John Banville đọc House of Meetings, Nhà Hội, của Martin Amis
*
Gấu sống sót trại tù Đỗ Hải, là nhờ mấy trăm bạc Gấu Cái giấu trong bị gạo.
Có lẽ phải nói, "ba lần sống sót"!
Lần đầu, nhờ anh cựu tù, làm trustie, chuyên dẫn trại viên ra gặp người nhà, mỗi lần có thăm nuôi.
Lần thứ nhì, nhờ chính cái bị gạo.
Lần thứ ba, nhờ mấy trăm bạc giấu trong gạo.
*
Giả như anh chàng kiểm tra đồ thăm nuôi, chơi luôn mấy trăm bạc, là Gấu ngỏm củ tỏi.