|
Adieu
& Bon Voyage, Nguyễn Quang Sáng!
Khi Mẽo vãi đô la, làm
chương trình WJC, không lẽ chúng chỉ
mong gặt hái được kít đái?
Theo GCC, giống Bi Bì Xèo,
sau 30 Tháng Tư 1975, chúng đuổi
hết đám Ngụy, mời đám Bắc Kít Đông Âu vô, đám này, nhờ ăn cướp được
Miền Nam,
có tí chiến lợi phẩm, bèn bỏ nước ra đi, ra khỏi cái hang Plato, hang
Pác Bó,
lần đầu tiên nhìn thấy con người, phải chết thôi. Thành ra khi Solz
mất, chúng
đi 1 “bản tin”, dịch, “Quần Đảo Gulag” thành “Bán Đảo Cu Lắc”. Có người
chỉ cho
[GCC chứ ai nữa], bèn lẳng lặng sửa, đếch biết “kám ơn” là cái đéo
gì hết.
Đây là cái lịch sự bắt buộc, làm sao vờ?
GCC bị chửi
hoài, sao hơi tí là… xin lỗi, là… cám ơn, Gấu được cái xứ Miền Nam Sâu
Thẳm dạy như thế, làm sao làm khác?
Với WJC, có tí khác, chúng sử dụng đám Ngụy bỏ chạy cuộc
chiến, thay vì qua Tây làm “người của chúng ta ở Paris”, thì qua Mẽo,
thành bồi
Mẽo cả thảy, làm ra vẻ ngựa Hồ hí gió Bắc, thực sự, là mong VC trong
nước đoái
hoài đến chúng, thí cho chúng 1 cái gì đó, hà hà!
Tên NBC, học hành dốt nát, bỏ tiền ra mua cái bằng, nhờ vậy
được đi du học, trốn thoát cuộc chiến, không cám ơn Ngụy, mà lại quay
ra chửi,
vì… tiếc tiền mua bằng Tú Tài, như hắn có lần than.
Câu phán của
nhà sư già lo quét dọn Tàng Kinh Các, Thiếu Lâm Tự - Phật Pháp tới đâu
thì Võ Công
tới đó, cả hai rong ruổi bên nhau, kiềm chế lẫn nhau, khi tới cõi vô
cảnh, cả
hai triệt tiêu lẫn nhau, chúng ta có con người hoàn toàn, theo ý niệm
của Marx
- cũng là ý của Brodsky, khi ông cho rằng Mỹ mới là mẹ của Đạo Hạnh,
như Coetzee
giải thích, “Trong diễn từ Nobel, Brodsky vạch ra một mỹ tín [aesthetic
credo]
mà cuộc sống đạo đức của dân chúng sẽ được xây dựng trên nền tảng đó.
Mỹ học
như ông nói, là mẹ của đạo đức, theo nghĩa, con người càng trọng mỹ tới
đâu thì
sàng lọc ra cái vô đạo tới đó. Và nếu như vậy, nghệ thuật tốt sẽ ở về
phía của
cái tốt. [Good art is thus on the side of the good]. Cái ác, cái tà ma,
về mặt
còn lại, ‘đặc biệt là cái ác chính trị, luôn luôn là một thứ văn phong
tồi tệ”
[Evil, on the other hand, ‘especillay political evil, is always a bad
stylist”.
On Grief… trang 49].”
Sở dĩ những
bản văn của đám VC viết cho WJC, để có tí đô, quá bửn, chính là do tâm
hồn của
chúng quá bửn, trong khi, có thể nói, đó là cơ may để chúng viết được 1
cái gì đó
ra hồn, Gấu đâu có thù hằn gì tụi nó, nhưng không viết ra thì… ai viết?
Adieu
& Bon Voyage, Nguyễn Quang Sáng!
Gặp
Gỡ Cuối Năm
HPA @ Home,
2001 or 2002
Không biết
Thanh Tâm Tuyền đã làm một chuyến ngao du "Về Miền Tây" nào chưa,
nhưng thay vì một tí Paris, là những dòng "Thơ
ở giữa chiến tranh và trại tù".
Còn nhớ, những ngày đài phát thanh
Sài Gòn,
bằng một cái giọng thật ư là đều đều, đọc danh sách những người phải
trình diện,
tôi bảo ông, bữa trước có nghe tên một người bạn của anh..., ông vỗ đùi
đánh
đét, thế là sắp tới tao rồi!
Thanh Tâm Tuyền trước đó đã mất hai năm
lính, vừa
được giải ngũ ít lâu thì xẩy ra vụ Mậu Thân, và sau đó là lệnh Tổng
Động Viên.
Hồi còn la cà ở Quán Cái Chùa, đường Tự Do Sài Gòn, tôi và Huỳnh Phan
Anh hay
được dịp ngồi chung bàn với ông. Huỳnh Phan Anh cho biết, sau khi ông
đi cải tạo
về, có gặp, và một lần cố kéo ông tới một "căng-tin", làm vài hơi
bia. Trong số những cô gái phục vụ, có một cô rất mê thơ Thanh Tâm
Tuyền. Bài
hát tủ của cô: Lệ Đá Xanh.
Cô bé thật tình
muốn trổ tài trước nhà thơ, nhưng ông lắc đầu.
Tôi nghĩ thầm: sau một
trận tù
dài như thế, vừa mới về nhà gặp vợ gặp con chưa hoàn hồn làm sao mà
Giang Châu
Tư Mã đầm đìa áo xanh cho được!
Plus heureux que moi, vous vous
êtes
résignés à notre poussière natale.
Hạnh phúc hơn ta, tụi mi đành ôm mớ bụi quê hương.
Vous avez, en outre , la faculté de supporter tous les régimes, y
compris les
plus rigides.
Ngoài ra, tụi mi có tài, chế độ nào cũng bợ đít được hết, ngay cả thứ
khốn kiếp
nhất.
Ciroran: Sur deux
types de société [Về hai thứ xã hội]
trong Histoire et Utopie [Lịch sử và
Không tưởng]
*
"Cái phần đẹp nhất của tôi, thì đã ở đó rồi: Thơ Của Tôi."
Joseph Brodsky
[Cái phần đẹp nhất của Gấu, thì
đã ở đó rồi: Những Ngày Ở Sài Gòn.
Và bây giờ: Istanbul
ở Hà Nội!]
Hoàng Cầm
20 năm trước, 1989, Bức Tường Bá Linh sụp đổ
Bức Tường Lòng của Mít, "chỉ" bắt đầu được
dựng lên, vào ngày 30 Tháng
Tư 1975.
Ngày mà Gorbatchev
phán:
"Đừng có trông mong vào
chiến xa của chúng ta".
Tại làm sao mà mấy
chục năm
trước đó, chiến xa Liên Xô dẫm nát cuộc
cách mạng Prague, 1968, mà 1989, không?
Bí mật này đang được lịch sử
khui ra, cũng như bí mật về một cuộc giải
phóng biến thành một cuộc ăn cướp!
BT ôm hôn thắm thiết DVM!
Xong, quay lại, kêu
Đại Uý
VC Phạm Xuân Thệ, tay lăm lăm khẩu súng:
-Đưa nó đi khuất
mắt ta!
*
Gorbatchev vĩ đại vì đã ngửi
ra hướng đi của lịch sử.
BT vĩ đại, vì đã "nói thật"
về cuộc chiến:
Chúng mày còn cái đéo gì nữa
mà
bàn giao?
Hà, hà!
Près d'un Allemand
sur sept
regrette l'époque où l'Allemagne était divisée par le "rideau de
fer" et estime que la vie était alors meilleure, selon un sondage
publié mercredi alors que le pays se prépare à célébrer le 9 novembre
le 20e
anniversaire de la chute du Mur de Berlin.
Cứ 7
người Đức thì có 1 người
nhớ Bức Màn Sắt, và thèm cuộc sống tươi đẹp ngày nào.
Làm sao so với Mít miệt vườn được.
Trừ mấy anh VC nằm vùng ra, ai cũng thèm quê hương khi chưa lớn nổi
thành người!
Nói rõ hơn, quê hương khi chưa
có bài Quê Hương của nhà thơ DTQ
Publié le 19 septembre 2009 à
10h41 |
Mis à jour à 10h48
Merkel
fait des confessions sur
son passé
en RDA
Vingt ans
après la chute du Mur
de Berlin,
la chancelière allemande Angela Merkel évoque pour la première fois son
passé
en RDA lors de sa campagne pour un second mandat, dans un pays où le
fossé
Ouest/Est reste tangible.
La RDA était certes un Etat
«bâti sur le
non-droit et l'absence de liberté», a souligné la dirigeante
conservatrice dans
le quotidien Bild jeudi. «Mais il est faux de dire que toute la vie
était
mauvaise en RDA (...) Nous avions nos familles, nous nous sommes amusés
avec
nos amis».
Elle qui protégeait à l'extrême sa vie privée n'hésite plus à livrer
des
anecdotes sur son quotidien pendant 35 ans sous la dictature communiste.
«Devant les magasins, je guettais pour savoir ce que les gens avaient
dans leur
panier et pouvoir éventuellement acheter la même chose», a-t-elle par
exemple
raconté.
«Dans les restaurants, nous tapions souvent sur la lampe au-dessus de
la table
en disant, au cas où un micro y serait caché: +allez-y, écoutez
maintenant!+».
Durant la campagne électorale de 2005, cette fille de pasteur née à
Hambourg
(nord) en 1954 mais qui est arrivée bébé en RDA refusait de mettre en
avant ses
origines pour s'attirer les sympathies de l'électorat réputé volatile
de l'Est.
Elle n'a jamais non plus cherché à se présenter comme une opposante au
régime
et reconnaît avoir été inscrite dans les Jeunesses communistes (FDJ),
comme
l'écrasante majorité des adolescents est-allemands.
«Avant qu'elle ne devienne chancelière, elle était considérée par les
Allemands
de l'Ouest comme une Allemande de l'Est. Mais pour les Allemands de
l'Est, elle
était celle
qui
s'était muée en une Allemande de l'Ouest» en entamant sa carrière
politique aux
côtés de l'ancien chancelier Helmut Kohl, explique à l'AFP son
biographe, Gerd
Langguth.
«Aujourd'hui la question Est/Ouest ne joue plus de rôle décisif dans
son cas et
elle peut donc se permettre de convoquer son passé sur la place
publique»,
selon le politologue.
Les thèmes de la RDA et du Mur n'ont jamais été aussi présents dans le
débat
que ces derniers mois, alors que l'Allemagne réunifiée s'apprête à
célébrer les
20 ans de l'ouverture du Mur le 9
novembre.
Près de la moitié des Allemands de l'Est se disent déçus par la
Réunification
et se sentent encore des citoyens de «seconde zone». A l'Ouest
perdurent de
solides préjugés sur les Allemands de l'Est, victimes du chômage et
considérés
parfois comme des «assistés».
Déjà durant la campagne pour les Européennes de juin, la chancelière,
physicienne de formation, avait révélé avoir étudié les sciences car au
moins
là, «deux fois deux faisaient toujours quatre».
En mai, Angela Merkel fut la première chef de gouvernement allemand à
visiter
l'ancienne prison de la Stasi, la police secrète, l'un des symboles les
plus
manifestes de la dictature.
Elle avait alors raconté pour la première fois comment la Stasi avait
tenté de
la recruter alors qu'elle venait de passer un entretien d'embauche.
«J'ai répondu comme nous l'avions convenu dans ma famille que je ne
savais pas
tenir ma langue», a-t-elle expliqué.
La chancelière, qui malgré une indéniable popularité demeure
mystérieuse pour
beaucoup d'Allemands, cherche également à «se donner une image plus
humaine»
par ce biais, estime Gerd Langguth.
«C'est un être très fermé qui a appris sous le régime de RDA à ne
jamais
exprimer ce qu'elle pense», souligne-t-il. «C'est un sphinx et elle
aimerait
maintenant apparaître plus humaine».
*
Nữ thủ tướng Đức ‘thú tội trước
bàn thờ’
về quá khứ của bà tại Đông Đức ngày nào.
Hai mươi năm sau khi Bức Tường Bá Linh sụp đổ, lần đầu tiên bà Merkel
hé lộ quá
khứ Đông Đức của bà, trong chiến dịch tái tranh cử tại một xứ sở mà cái
hố Đông/Tây vẫn chưa làm sao lấp cho đầy.
“Đông Đức quả là một nhà nước vô luật, vắng tự do….”, người lãnh đạo
bảo thủ
phán, trên tờ Bild hôm thứ năm. “Nhưng thật sai lầm khi nói tất cả cuộc
sống ở
đó thì xấu xa… chúng tôi có gia đình của chúng tôi, chúng tôi vui với
bạn bè của
chúng tôi.”
Bà, người bảo vệ tối đa cuộc sống riêng tư của mình, đã không ngần ngại
xì ra
vài giai thoại, về cuộc sống thường nhật trong 35 năm sống dưới chế độ
độc
tài CS.
Đứng trước cửa hàng, tôi dòm chừng giỏ xách của người đi mua hàng xem
họ mua gì
để có thể mua theo.
Trong tiệm ăn, chúng tôi thường hay đập vào cái đèn treo trên bàn và
nói, trong
trường hợp có máy vi âm gắn ở đó : Nghe đi, bây giờ nghe được rồi đó!
Người Tây Đức thì cho bà là người Đông Đức; người Đông Đức thì cho bà
là người
Tây Đức.
1/2 người Đông Đức thất vọng vì Thống Nhất, họ cảm thấy mình là « công
dân hạng
hai ». Người Tây Đức thì có thành kiến với người Đông Đức, nạn nhân của
thất
nghiệp và đôi khi xem họ như những người được lãnh trợ cấp xã hội.
Ba chọn ngành khoa học vì ít nhất trong lãnh vực này, 2 cộng 2 luôn
luôn là 4.
Nguồn
Cái vụ gõ gõ cái đèn treo trên bàn của bà thủ tướng Đức làm Gấu nhớ tới
anh hề
Bobe Hope, lần đi trình diễn tại Moscow, cũng gõ gõ mấy bức tường khách
sạn,
“một, hai, ba, thử máy, tôi nói đồng bào nghe rõ không?”!
Đểu thật! Chôm ngay câu của Bác Hồ!
Bà chọn ngành
khoa học... , một
luật sư ở
trong nước cũng viết xêm xêm:
"Thú thật, lâu nay tôi gần như không đọc báo giấy, chỉ yêu thích mỗi tờ
Bóng Đá. Sở dĩ như vậy là vì tôi thích môn bóng đá và biết chắc rằng họ
đưa tin
chính xác và đúng sự thật. Ví dụ như nếu Braxin thắng Achentina 3-1 thì
họ
không thể đưa tin ngược lại là Achentina thắng 3-1 được.
*
Bà thủ tướng, mặc dù nổi tiếng là một người được dân chúng mến mộ,
nhưng luôn
luôn bí hiểm, đối với đa số người dân Đức, đang "cố gắng tự trình bầy
mình
ra, dưới một hình ảnh rất ư là con người", qua những giai thoại mà bà
vừa
mới hé lộ ra về mình.
"Đây là một con người rất khép kín, vì đã được dậy dỗ, khi còn Đông
Đức,
là đừng bao giờ nói ra điều mà mình đang nghĩ"... "Đây là một con
nhân sư và nó đang thích xuất hiện dưới cái vẻ người của nó."
N.
O. - C'est cicatrisé aujourd'hui?
V. Schlôndorff. - Le Mur a la vie dure dans les têtes. On peut dire que
pour
70% de la population la réunification a réussi. Mais un sondage récent
fait
apparaître que 47% des gens pensent qu'avant c'était mieux. C'est un
chiffre
alarmant. Au temps du socialisme, ils se considéraient comme les
meilleurs
élèves de l'Union soviétique, ils étaient les champions du socialisme
en termes
d'élite portive, de productivité. Ils cherchent encore aujourd'hui leur
honneur
perdu. C'est toujours la même histoire.
Propos recueillis par FRANÇOIS ARMANET et PASCAL MÉRIGEAU
Obs 22-28
OCTOBRE 2009
Nhà đạo
diễn phim Cái Trống [chuyển
thể truyện Cái
Trống của Gunter Grass] nói về Bức Tường.
Người
Quan sát Mới: Thành sẹo chưa?
Bức Tường sống dai lắm ở trong đầu
dân Đức. Có thể nói 70 % dân chúng sau khi thống nhất, khấm khá. Nhưng
con số
mới đây cho biết,
47 % dân chúng cho rằng, trước đây bảnh hơn. Đúng là một con số
đáng quan ngại. Vào thời XHCN, dân Đức coi mình là những học trò
bảnh nhất
của Liên Xô. Kẻ thù nào cũng đánh thắng, vô địch XHCN về thể thao, về
sản xuất. Bây giờ họ vẫn đang tìm kiếm những hào quang đã tắt ngấm.
Thì vẫn
chuyện Vũ Như Cẩn, y chang Mít.
Y chang 30
Tháng Tư 1975, trong trí
tưởng tượng của Mít Sài Gòn!
Ngày xưa có
một xứ sở được gọi là Đông Đức
Tờ
Thế Giới ngoại giao của Tây, số Tháng Một,
2009, đi một đường hoài nhớ, "khóc giùm" hàng xóm, “cũng” kẻ thù
truyền kiếp!
Bức Tường sụp đổ, năm trước, kéo theo sự sụp đổ của Đông Đức, năm sau.
Được thành lập vào năm 1949, xứ sở 16 triệu dân được sáp nhập với ông
anh ruột
thịt của nó, Tây Đức.
Kể từ đó, một cuộc “chiến tranh lạnh của hồi nhớ “ thế vào chỗ
ngày xưa
có Bức Tường!
Ui chao sao giống Mít thế.
Cũng nhớ hoài một thời đại hoàng kim đã mất. (1)
(1)
Re: Câu hỏi về bài thơ của thi sĩ Thanh Tâm Tuyền.
Vâng, đã đọc. Chuyện văn thơ của các ngài thi sĩ đó có thể nói hoài
chẳng dứt nhưng
cũng có thể chung qui được một điều: 19 năm văn chương Miền Nam là một điểm son trong văn chương
(toàn cõi)
Việt Nam
thời cận đại mà ảnh hưởng của nó vẫn còn đến ngày nay. Cháu chỉ sống
trong thời
đó chừng vài ba năm do sinh sau đẻ muộn. Chỉ biết được những dòng thơ
lời hát đó
qua người nhà và khi đi khỏi Việt Nam (cũng hơn ½ đời người).
Nhưng
vẫn ấp ủ nó trong lòng như một hoài niệm về thời hoàng kim nào đó. Điều
thú vị
là sau nầy về Việt Nam
gặp những đứa em bà con, những người bạn mới đều sinh sau 75 và đều có
chung một
hoài niệm đó.
Độc giả Blog Tin Văn
Tưởng
niệm 7 năm TTT mất
Notes about
Brodsky
Milosz
Đại lượng, rộng
lượng, là 1 trong những nét lớn của ông, generosity was one of his
traits. Bạn
bè của ông luôn cảm thấy, gặp ông là 1 đại hội, đồ biếu tới tấp, his
friends
always felt showered with gifts. Ông luôn luôn sẵn sàng để "help",
giúp, bất cứ lúc nào, để tổ chức, organize, sắp xếp, to manage things.
Nhưng
trên tất cả, để xưng tụng, để thổi bạn, to praise.
Sự rộng lượng
của ông hiển hiện rõ ràng nhất, ở trong Trò chuyện với Brodsky, của
Volkov, về
Akhmatova. Qua xưng tụng của Brodsky, bà mới vĩ đại, minh triết,
wisdom, dịu
dàng, và trái tim mới lớn lao làm sao!
Với ông, sự
vĩ đại của 1 nhà thơ thì không thể tách ra khỏi sự vĩ đại, như 1 con
người. Có
thể tôi hiểu lầm, nhưng tôi chẳng hề hồ nghi, dù chỉ khoảnh khắc, khi
ông
[Brodsky] xưng tụng một nhà thơ, thì cùng lúc xác nhận, đây đúng là 1
con người,
when he praised a poet while admitting at the same time that he was
just
average as a human being. Khi ông phán, thí dụ, Robert Frost thì lớn
trong thơ,
thế là đủ, đếch cần phải dị mọ vào đời thường, vào tiểu tử của thi sĩ,
it was
enough, for example, that Robert Frost was great in poetry to justify
not
inquiring into his biography. Nói rộng ra, thì đây là niềm tin của ông,
rằng
cái đẹp sẽ cứu chuộc thế giới, mỹ học có trước đạo hạnh, this was
consistent
with his conviction that aesthetics precedes ethics, và, có thể phán
tới chỉ, rằng,
mỹ là nguồn của đạo hạnh, is even its sources.
Milosz
Cái sự kiện
TTT nằm xuống, chấn động trong và ngoài nước, thì liên quan tới đạo
hạnh
của cá nhân
cuộc đời của ông, nhiều hơn là do thơ tự do mà ông là chủ soái, bởi là
vì đâu có
phải ai cũng đọc được thơ của ông, chưa nói chuyện mê. Nhưng những dòng
Milosz
viết về Brodsky lại làm cho chúng ta hiểu thêm, vấn đề, chính cái đẹp
của thơ của
ông mới là nguồn của sự kính trọng.
Như được nhiều
người biết, bi khúc độc nhất, the only elegy, dành cho T.S. Eliot vào
năm 1965,
được Brodsky viết bằng tiếng Nga. Vào lúc đó, thì Eliot đang ở Lò Luyện
Ngục,
purgatory, như số phận dành cho những con người sống cuộc đời long trời
lở đất,
một phản ứng bình thường, the usual reaction - chữ của Milosz - dành
cho những
danh vọng đỉnh, peak fame. Nhưng ở Nga, ông chỉ mới vừa được khám phá.
Sau đó,
như Brodsky thú nhận, ông không thích lắm, he was disenchanted, với
"Four
Quartets". Nói chung, ông coi trọn dòng hiện đại, the whole modernism
(theo nghĩa Anglo-Saxon của từ này), thì không khỏe mạnh, unhealthy,
đối với
nghệ thuật thơ.
Ông nói về
chính trị ở nước ông, dùng những khái niệm cổ xưa, employing concepts
dating
from antiquity: emperium [absolute power, empire, đế quốc], tyrant, bạo
chúa,
slave, nô lệ. Trước hết, ông tin tưởng, thơ, trong mọi xã hội, được
hiểu với lịch
sử, thì chỉ là sự quan tâm của 1 tí người, cỡ chừng 1% so với toàn thể,
hoặc
may lắm, thì nhỉnh hơn 1 tị: In the first place, he believed that
poetry in
every society known to history is of interest to little more than one
per cent
of the population. Thứ nữa, người ta không thể nói đến đồng đẳng, ngang
hàng,
equality, giữa những nhà thơ, ngoại trừ đối với một dúm thật là cừ,
with the
exception of the few who are very best, to whom it is inappropriate to
apply
the labels “greater” or “lesser”, với dúm này, thì thật bố lếu bố láo,
khi
phán, ông này nhỉnh hơn ông kia, hay ông đó đó thì “dưới trung bình”.
Đây là trường hợp đã từng
xẩy ra ở xứ
Mít, khi Thầy Kuốc chê thơ Nguyễn Tất Nhiên, thơ Phạm Thiên Thư "dưới
trung bình”!
Láo thế!
Ông muốn có ích,
hữu dụng, theo cái kiểu Cao Chu Thần, Thiên sinh hào kiệt bất ưng hư,
[Trời
sinh ra… Gấu không muốn để cho hư đi, hà,
hà!]
Ông đã từng đưa ra
ý kiến, [trong diễn văn nhận Nobel hình như
vậy], rằng,
nên phân phát hàng triệu tuyển tập thơ Mẽo, xuyên suốt nước Mẽo, đặt kế
bên cuốn
Thánh Kinh, tại những phòng ngủ khách sạn [cứ làm tình xong, là vừa hút
thuốc lá,
vừa đọc thơ Mẽo, vừa cầu nguyện, chắc thế!]. Ông loay hoay, manage, tìm
cách thành
lập một Hàn Lâm Viện Nga ở La Mã, theo kiểu, modeled, Hàn Lâm Viện Mẽo
tại thành
phố này. Ông ý thức, về những dây mơ dễ má văn chương Nga, Russian
literature’s
ties, với Ý quốc [“Những Linh Hồn Chết” của Gogol được viết tại La Mã,
Thành Phố
Thiên Thu Bất Diệt, the Eternal City, thì luôn luôn hiện diện trong thơ
của riêng
ông, và của Mandelstam; ông viết về Venice mà ông trầm trồ chiêm
ngưỡng].
Ông
chẳng có ý định trở lại Nga. Thật là tiện, it is appropriate, nấm mồ
của ông thì
sẽ ở Venice, như của Stravinsky, của Diaghilev’s] (1)
(1)
The body of Joseph
Brodsky, who died in New
York City in 1996, was, in accordance with his wishes, transported to Venice and buried in the cemetery of San
Michele on
the twenty-first of June, 1997. Paradoxically, his tomb and the tomb of
Ezra Pound are contiguous.
Milosz
Liệu chăng, ý
Trời, khi TTT, tác giả Một Chủ Nhật Khác,
nằm xuống ở St Paul, thành phố ra đời của Scott Fitzgerald, tác giả Tender is the Night?
Kiệt và Thuỳ
gặp nhau ở Âu Châu trong năm học
cuối cùng của Thùy. Thùy bị gia đình gọi về khi bà mẹ ngã bệnh nặng hấp
hối. Bà
cụ qua khỏi nhưng lại bị bán thân bất toại và giữ Thùy ở nhà. Thùy gọi
Kiệt về.
Kiệt chần chừ: về để làm gì? Làm gì ở đấy? Em nhìn chung quanh em xem?
Sang với
anh. Thùy đáp: Em không thể bỏ má; anh không thể bỏ em; không phải anh
chọn lý
tưởng hay tổ quốc hay bất cứ thứ gì, anh chỉ chọn em, một mình em và
đứa con sắp
chào đời của chúng ta. Anh không nghe tiếng kêu xốn xang của em sao?
Kiệt nghe tiếng kêu xốn xang của Thùy. Chàng trở về.
Ban đầu Kiệt làm việc tại An Hoà Nông Sơn. Sau đó Kiệt bỏ Sàigòn làm
cho một
công ty ngoại quốc và rồi bị gọi vô Thủ Đức. Từ ngày ấy, đã sáu năm,
Thùy thế
chỗ Kiệt ở sở cũng như ở nhà. Ra trường Thủ Đức, Kiệt về quân nhu, làm
trong
phòng thí nghiệm tại một kho dầu. Ở trong quân đội, Kiệt thấy mình hao
mòn sa
sút, vô công rồi nghề, Kiệt quyết định với sự đồng thuận và khuyến
khích của
Thùy xin một học bổng du học của quân đội. Chàng được thuyên chuyển lên
quân
trường đợi ngày đi. Nhưng năm ngoái, phút chót đến ngày làm thủ tục
xuất ngoại,
Kiệt đổi ý. Khi có lệnh biệt phái, Kiệt được Bộ Kinh Tế xin, bị nhà
trường ngăn
chặn, trừng phạt tội cãi lệnh khước từ du học.
Bây giờ Kiệt chỉ thấy con đường duy nhất của ngày về với gia đình: giải
ngũ.
Nhưng đến bao giờ?
“Bếp Lửa,”
là từ biến động 1954 mà ra, và cùng với nó, là định nghĩa: Nhà văn là
kẻ đến
sau biến động.
MCNK, không.
Không ai có thể hiểu nổi, bằng cách nào, vào những ngày sôi động
như thế, TTT đã hình dung ra được 1 kẻ bỏ chạy, thoát cuộc chiến, để
rồi bò về,
để chết, cái chết của tên sĩ quan Ngụy, bị chính đồng đội của mình, bắn
chết, vì
lầm là VC.
Kiệt đổi ý.
GCC cũng đã
hơn 1 lần, đổi ý, như thế!
Hà, hà!
Tưởng
niệm 7 năm TTT mất
Joseph
Brodsky @ Toronto Oct 1995 (1)
An
interview with Joseph Brodsky
Bởi vì ông
nhắc tới những nhà thơ lớn lao, tôi nghĩ có lẽ chúng ta xoay câu chuyện
quanh đề
tài này, và nhắc tới 1 nhà thơ vĩ đại nhất của thế kỷ. Wystan Hugh Auden
Tuyệt! Rất
tuyệt [Cười lớn]
Ông nhắc tới, trong bài “Ðể làm hài lòng
một cái bóng”, “To Please a
Shadow”, một
trong những lý do ông học tiếng Anh, hay trở nên ngày càng quấn quít
với nó, là để “thấy mình gần
gụi với một người mà tôi nghĩ là một đầu óc vĩ đại nhất của thế kỷ 20,
Wystan
Hugh Auden". Và rồi ông bàn về những phẩm chất của ông ta. Những phẩm
chất mà tôi
đặc biệt thích thú của ông ta, là ‘equipoise’ và ‘wisdom’. Vai trò của
Auden
trong sự nghiệp của ông như là 1 thi sĩ, là gì?
Tôi sẽ trả lời
câu hỏi này như tôi có thể. Ông ta đi vô tôi, enter, theo 1 nghĩa nào
đó, ông
ta đi vô cuộc đời của tôi. Thì cứ nói như vầy, chúng ta đang nói
chuyện, ở đây,
tôi đang ngồi đây, và tôi cảm thấy ông ta là một phần của tôi… Khi tôi
gặp ông ta
22 năm trước đây, tôi 32 tuổi, và ông ta chỉ còn sống được 1 năm nữa…
Cũng trong cùng
bài essay, ông nói về sự quan trọng đối với mọi độc giả là có ít nhất 1
nhà thơ để
mà lận lưng. Với ông, hẳn là Auden. Nhưng
ngoài Auden ra, liệu Eugenio Montale có xứng đáng…
Xứng đáng quá
đi chứ. Tôi nghĩ phải thêm vô Thomas Hardy, Robert Frost… Tôi thấy mình
gần Frost
hơn so với Auden. Bạn có nhớ không Lionel Trilling đã từng gọi Frost là
1 nhà
thơ khủng khiếp. Còn Eliot.... Bishop, bà này Canada chính gốc. Trong
số ngoại nhân,
làm sao bỏ qua Milosz. Wislawa Szymborska mà không bảnh sao, a
wonderful lady…
... Ông ta [the emcee,
Brodsky] bắt
đầu nói về những tin tức mới nhất về cuộc đời tình ái của Princees
Diana, và hỏi: “ Có ai chưa ngủ với công nương?"
Tôi [Solecki] liền giơ tay, câu trả lời của Brodsky thì mới thú vị, và
bay bướm. Mặt ông ửng đỏ, và ông bật ra, bằng thứ tiếng Anh sặc mùi
Nga:
"Ðừng bao giờ quên, bướm
của em là bướm vương giả, còn chim của
bạn thì không!”
Số Brick,
Nhật ký văn học, đặc sản Toronto,
cây nhà lá vườn, tình cờ Gấu cầm nó lên ở tiệm sách, và ngỡ ngàng khám
phá ra cả
1 lô bài viết thật là tuyệt vời, đa số về thơ. Chưa kể bài viết về Trăm Năm Cô Ðơn của Garcia Marquez, của
1 tay đồng hương với tác giả, phải nói cực ác, và vấn nạn mà nó nêu ra:
Làm sao
những xứ sở Mỹ Châu La Tinh tiếp tục viết, dưới cái bóng khổng lồ, ma
quỷ của Trăm Năm Cô Ðơn?
[Ui chao, Gấu
lại nhớ đến Nỗi Buồn Chiến Tranh của
Bảo Ninh: Có vẻ cái vía của nó khủng quá, khiến đám nhà văn VC, kể cả
Bảo Ninh,
như bị teo chim, hết còn viết được nữa!]
Bài phỏng vấn
Brodsky cũng quá tuyệt, trong có 1 nhận xét của ông về thơ tự do, thần
sầu. Cuộc
phỏng vấn xẩy ra 1 năm sau khi Gấu tới định cư Toronto, Canada, cũng là
1 chi
tiết thú vị. Hai bài về nhà thơ Vat cũng thần sầu, 1 ông kể kinh nghiệm
lần đầu
làm thơ, khi còn là 1 đứa con nít, và cũng là 1 lần tiên khám phá ra 1
cái nơi
mà người ta gọi là nhà tù. Về già, ông vưỡn cứ làm thơ, bất chấp người
ta nói:
Già như mi cớ sao làm thơ?
Gấu về già mới
có được cái thú làm thơ, dịch thơ, thành thử rất tâm đắc với câu trên:
“He’s
so old, isn’t he ashamed to write poems?”
|
|