Ẩn dụ

Ẩn dụ đề nghị một nối kết, giữa hai sự vật.
Thi ca được trao cho thi sĩ. (Poetry is given to the poet).
Borges
*

Ẩn dụ trong thơ là nơi tập trung nhiều lớp ý nghĩa, là nơi mà ngôn ngữ ở trong tình trạng giàu có nhất của nó. Hình ảnh và ngôn ngữ giao hòa với nhau làm nên trung tâm của các biện pháp tu từ, gồm có sự so sánh, phép tượng trưng, nhân cách hóa, ẩn dụ… mà tôi gọi chung là phép ẩn dụ. Tôi cho rằng có một sự lẫn lộn (confusion) rất đáng tiếc của không ít người đọc hôm nay, trong số họ có cả những người sáng tác và những người yêu thơ, liên quan đến ẩn dụ mà chúng ta thử cùng nhau phân tích để làm sáng tỏ.
Nguyễn Đức Tùng: Đọc một bài thơ như thế nào.
*
Khi đọc Bếp Lửa của TTT, vào năm 1973, tôi có đi một đường phụ lục, scan lại sau đây, để chúng ta có một chút ý niệm về ẩn dụ là cái gì, và nó khác với ảnh tượng như thế nào. Và liệu có thể gọi chung tất cả các từ hoa, như trên vào chung một rọ ẩn dụ được không, và làm như có thể bị “lẫn lộn” chúng với nhau không. Liệu trăm hoa đều nở ra hoa ẩn dụ?