Teachings From
Ancient
Vietnamese Zen Masters
Translated and Commented
by Nguyen
Giac
This book
is dedicated to:
- my three
teachers -- The Zen Master Thich Tich Chieu, and the late Dharma
Masters Thich
Thien Tam and Thich Tai Quang;
- all my parents
in this life and other lives;
- a very
special layperson who is urgently needing help from Avalokitesvara
Bodhisattva;
and all sentient beings.
I am
grateful to a lot of Zen monks and laypersons who translated the verses
composed by ancient Vietnamese Zen Masters into the modern Vietnamese
language,
and made reference easy for later generations.
Specifically,
I am indebted to the Zen Masters Thich Thanh Tu, Tri Sieu Le Manh That
and to
layperson Tran Dinh Son, whose works I relied on while working on this
book.
(Extracted
from a book
in progress.
Please
feel free to use
for reference purposes.
On the
web: http://thuvienhoasen.org/ZenAncientMasters.htm
All
suggestions are welcome.
Email:
nguyengiac@yahoo.com -- California, 2006)
1
Sitting
There are
three ways of sitting in meditation.
First, sit
and keep your mind on breathing;
Second,
sit and chant the sutras;
And third,
sit and happily listen to the chanting of sutras.
Sitting
has three levels.
First, sit
in union;
Second,
sit in peacefulness;
And third,
sit without fetters.
What does
it mean to sit in union?
That means
your mind becomes one with your body.
What does
it mean to sit in peacefulness?
That means
your mind has no thought.
What does
it mean to sit without fetters?
When all
fetters are destroyed – that means to sit without fetters.
KHUONG
TANG HOI (? – 280)
(COMMENT:
When mindful of your breathing, you are also mindful of your mind.
Later, you
will see your mind becoming one with your breath. When mindful of your
bodily
movement, you are also mindful of your mind. Later, you will see your
mind
becoming one with your body. Looking at your mind, you see thoughts
coming and
going, just like waves rising and falling. When you see no thoughts
occurring,
your mind is peaceful just like a still lake.)
Có
ba lối ngồi theo đạo.
Một
là ngồi sổ tức.
Hai
là ngồi tụng kinh.
Ba
là ngồi vui nghe kinh. Đó là ba.
Ngồi
có ba cấp.
Một
là ngồi hiệp vị.
Hai
là ngồi tịnh.
Ba
là ngồi không có kết.
Ngồi
hiệp vị là gì? Là ý bám lấy hạnh không rời,
đó
là ngồi hiệp vị.
Ngồi
tịnh là gì? Là không niệm nghĩ, đó là ngồi tịnh.
Ngồi
không có kết là gì? Là kết đã hết, đó là ngồi không có kết.
KHƯƠNG
TĂNG HỘI (Introduction to Kinh An Ban Thủ
Ý Bản dịch TT Trí Siêu Lê Mạnh Thát.)
(BÌNH:Khi
niệm hơi thở, bạn cũng đang niệm tâm của bạn. Sau đó, bạn sẽ thấy tâm
bạn trở
thành một với hơi thở. Khi niệm các hành động của thân, như lúc này là
ngồi, bạn
cũng đang niệm tâm bạn. Rồi bạn sẽ thấy thân và tâm là một. Nhìn vào
tâm bạn, bạn
thấy các niệm đến rồi đi, hệt như sóng lên rồi xuống. Khi bạn thấy
không niệm
nào khởi, tâm bạn sẽ an tỉnh như mặt hồ phẳng lặng.)
2
Learning
Monks!
Offering your best efforts to Buddha,
all
learners only need to quit bad conduct.
Be mindful
while you chant,
understand
what you believe,
practice
the teachings you hear,
and live
in a quiet place near Dharma friends.
Speak
peacefully, timely; have no fears.
Understand
the meaning of Dharma, and get enlightenment;
quit the
ignorance, and constantly be mindful;
be calm,
and live with your mind unmoved.
See all
things as impermanent, non-self, uncreated, unconditioned.
Thus
learners are those who have no discrimination.
TINH LUC
(1112 – 1175)
(COMMENT:
See for yourself all things are impermanent, and non-self. Looking at
the
person you are now, you see it is different to millions of persons you
were
yesterday, and you see you are just a stream running swiftly,
manifesting
endlessly in different forms as waves rising and falling, as bubbles
forming
and popping. The waves and bubbles continuously appear large or small,
high or
low, hot or cold, clean or unclean; but at all times, water has no
form, being
unmoved, staying unconditioned. Just live like water, and you will
catch a
glimpse of Nirvana – the state of uncreated, unconditioned peace. After
that
insight, you easily act, speak, and think mindfully, without
discrimination.
Just advance on the way to liberation; don’t cling to this suffering
world again,
in this life or after.)
2 Học Đạo
Các
ngươi! Tất cả các người học đạo lấy tâm siêng năng cúng dường Phật,
không
gì khác hơn chỉ cầu dứt được các nghiệp ác.
Tâm
miệng niệm tụng, tin hiểu nghe nhận,
ở
chỗ vắng vẻ yên lặng, gần thiện tri thức.
Nói
ra lời hòa nhã, nói phải thời đúng lúc, trong tâm không khiếp nhược.
Liễu
đạt nghĩa lý, xa lìa ngu mê, an trụ chỗ bất động.
Quán
tất cả pháp vô thường, vô ngã, vô tác (uncreated) vô vi.
(unconditioned)
Nơi
nơi lìa phân biệt, ấy là người học đạo…
TỊNH
LỰC (1112 – 1175) – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Hãy tự thấy vạn pháp là vô thường, và vô ngã. Nhìn vào chính bạn bây
giờ, bạn
thấy nó khác với hàng triệu con người của bạn hôm qua, và bạn thấy bạn
chỉ là một
dòng suối chảy xiết, hiển lộ vô tận trong các thân khác nhau, hệt như
sóng sinh
rồi diệt, như bọt sóng trào lên rồi vỡ tan. Sóng và bọt sóng cứ liên
tục xuất
hiện, lớn hay nhỏ, cao hay thấp, nóng hay lạnh, sạch hay dơ; nhưng luôn
luôn,
nước thì không có sắc tướng, bất động, không bị tạo tác. Sau cái trực
nhận đó,
bạn dễ dàng hành động, nói, và suy nghĩ một cách tỉnh thức, không phân
biệt.
Hãy thẳng đường tới giải thóat; đừng bám vào thế giới đau khổ này nữa,
trong đời
này hay đời sau.)
3
Breathing
Breathing
in, you feel you are breathing in;
breathing
out, you feel you are breathing out.
Breathing
in, you know you are breathing in;
breathing
out, you know you are breathing out.
While you
breathe, you feel; then, you know.
Feeling –
that means you feel the breath long or short.
Knowing –
that means you are aware of the breath rising and falling, rough or
smooth,
slow or fast.
KHUONG
TANG HOI
(COMMENT:
Breathing meditation helps calm the mind easily; it is also a part of
mindfulness meditation. There are many ways in breathing meditation.
Some
teachers prefer to count or follow the breaths. You should also try
this way:
With eyes half open, don’t count, don’t follow, just feel the breaths;
Be
alert, and feel the breathing. Just be like a baby, and feel the
breathing. A
baby can not think, can not count, can not put her mind on the breaths,
but she
lives mostly with a sense of feeling and she will cry when the room is
too hot,
or when she is hungry. Just feel the breaths, don’t count or follow it.
Remember that all methods of breathing meditation are helpful, and you
can try
many different ones. The Buddha said that breathing meditation cured
many
illness too.)
Hơi
thở ra, hơi thở vào tự hiểu,
hơi
thở ra, hơi thở vào tự biết.
Đương
lúc ấy là hiểu, về sau là biết.
Hiểu
là hiểu hơi thở dài ngắn.
Biết
là biết hơi thở sinh diệt thô tế chậm nhanh.
KHƯƠNG
TĂNG HỘI –Bản dịch TT Trí Siêu Lê Mạnh Thát.
(BÌNH:
Pháp thiền niệm hơi thở giúp tịnh tâm dễ dàng; nó cũng là một phần của
thiền
quán niệm. Có nhiều pháp niệm hơi thở. Vài vị thầy ưa cách đếm hay theo
dõi hơi
thở. Bạn cũng nên thử cách này: Với mắt mở nửa chừng, đừng đếm, đừng
theo dõi,
mà hãy cảm nhận hơi thở; Hãy tỉnh táo, và cảm nhận hơi thở. Hãy hệt như
một em
bé sơ sinh, và cảm nhận hơi thở. Em bé không thể suy nghĩ, không thể
đếm, không
thể chú tâm vào hơi thở, nhưng em bé sống hầu hết là bằng cảm thức, và
bé sẽ
khóc khi trong phòng quá nóng, hay khi bé đói bụng. Hãy cảm nhận hơi
thở, đừng
đếm hay theo dõi nó. Hãy nhớ rằng tất cả phương pháp niệm hơi thở đều
tốt, và bạn
có thể thử tập nhiều pháp niệm hơi thở khác nhau. Đức Phật nói pháp
thiền hơi
thở cũng chữa được nhiều bệnh.)
4 Wisdom
Learning
the way of Buddha, you must have zeal;
to become
a Buddha, you need wisdom.
Shooting
an arrow to a target more than a hundred steps away, you must be strong;
to hit the
mark, you need more than strength.
BAO GIAM
(?-1173)
(COMMENT:
Wisdom, insight, right view... Just follow the Buddha’s teachings,
meditate for
many years, and you will understand the Way.)
Muốn
tiến đến tông thừa của Phật là phải siêng năng,
song
thành Phật chánh giác phải nhờ trí tuệ.
Ví
như nhắm bắn cái đích ngoài trăm bứơc,
mũi
tên đến được là nhờ sức mạnh,
song
trúng được đích không phải do sức.
BẢO
GIÁM (?-1173) –Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Trí tuệ, tuệ tri, chánh kiến… Hãy theo lời Phật dạy, thiền tập trong
nhiều năm,
và bạn sẽ hiểu Đạo.)
*
5
Taming the mind
Outwardly,
stop all involvement; inwardly, stop all fabrication.
Be alert
-- have a mind unmoved by the form you see, by the sound you hear, by
the odor
you smell, by the flavor you taste.
…
Constantly,
watch the ox moving, listen to its hoofbeats.
Constantly,
in any movement, never keep your eyes away from the ox.
Constantly,
keep your mind on the ox while lying, sitting, standing and walking.
Constantly,
keep watching inwardly.
It’s wrong
to let it wander wildly.
QUANG TRI
(circa 18th century)
(COMMENT:
Meditation is like taming an ox. How can you have a mind unmoved while
living
in this world? Just be like the water, not like waves or bubbles; the
water is
unmoved, uncreated, unconditioned while the waves rise and fall, the
bubbles
form and pop endlessly. Look at your mind – an endless stream of
thoughts. Keep
watching the mind, and be like water, which equally flows all things
thrown
into that stream.)
5 Luyện
Tâm
Bên
ngòai ngưng các duyên, bên trong dứt các vọng.
Kiểm
sóat cái nhìn của mắt, cái nghe của tai,
cái ngửi của mũi, cái nếm của lưỡi.
…
Trong
suốt ngày, lúc nào mắt cũng cần nội quán sự rong chạy của con trâu, tai
lắng
nghe tung tích của con trâu.
Cho
đến nhất cử nhất động, niệm niệm
đều
không tách xa con trâu.
Nằm,
ngồi, đi, đứng đều để tâm vào con trâu này.
Không
để cho một giây phút nào là không chiếu rọi vào.
Hễ
lơi lỏng là trái phạm.
QUẢNG
TRÍ –Bản dịch Cư sĩ Trần Đình Sơn.
(BÌNH:
Thiền tập y hệt như chăn trâu. Làm sao bạn giữ tâm bất động trong khi
sống
trong cõi này? Hay sống như nước, chứ đừng như sóng trào hay bọt nổi;
nước thì
bất động, vô tác, vô vi trong khi các đợt sóng sinh rồi diệt, bọt nổi
rồi tan
hòai thôi. Hãy nhìn vào tâm bạn – một dòng súôi bất tận của các niệm.
Hãy cứ
nhìn vào tâm hòai, và cứ sống như nước, bình đẳng cuốn trôi hết tất cả
những gì
ném vào suối.)
6 Watchful
Watch
yourself everyday, constantly.
Watch
yourself, be mindful, be alert.
In this
dream world, don’t search for Dharma counselor;
Watch
yourself, and see the Buddha’s face on your face.
HUONG HAI
(1628 – 1715)
(COMMENT:
Watch yourself, and see you are impermanent, non-self. Watch yourself,
and see
whether you are living in a dream. You are changing swiftly, endlessly.
Yesterday, you had millions of different bodies, millions of different
feelings, millions of different thoughts – just like a stream flowing
swiftly.
Look back and see all those bodies, feelings, and thoughts just like
dreams,
like echoes, like mirages. Then look at the day before yesterday. Do
you feel
just like millions of lives away? Are those dreams? Think nothing, just
observe. Just be alert, feel the breath, observe the body breathing.
And feel
the life and death flowing swiftly, endlessly in your whole body.)
6 Thẩm
Sát
Hằng
ngày quán lại chính nơi mình
Xét nét kỹ càng chớ dễ khinh
Trong mộng tìm chi người tri thức
Mặt thầy sẽ thấy trên mặt mình.
(Phản văn tự kỷ mỗi thường quan
Thẩm sát tư duy tử tế khan
Mạc giáo mộng trung tầm tri thức
Tương lai diện thượng đổ sư nhan.)
HƯƠNG
HẢI (1628 – 1715) –Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Hãy nhìn chính bạn, và thấy rằng bạn là vô thường, vô ngã. Hãy nhìn
chính bạn,
và xem có phải bạn đang sống trong một giấc mơ. Bạn đang biến đổi mau
chóng, bất
tận. Hôm qua, bạn có hàng triệu thân khác nhau, hàng triệu cảm thọ khác
nhau,
hàng triệu niệm khác nhau – y hệt như một dòng suối chảy xiết. Hãy nhìn
lại và
xem tất cả các thân đó, cảm thọ đó, và niệm đó y hệt như mơ, như tiếng
vang,
như ảo ảnh.Rồi hãy nhìn vào ngày trứơc ngày hôm qua. Bạn có cảm thấy
như là
hàng triệu kiếp xa cách đó không? Có phải chúng là mơ? Hãy quan sát,
đừng khởi
niệm. Hãy tỉnh táo, hãy cảm nhận hơi thở, hãy quan sát thân bạn đang
thở. Và
hãy cảm thấy sống và chết đang trôi chảy mau chóng, bất tận trong tòan
thân bạn.)
7 The Spring
When
spring goes, all flowers die.
When
spring comes, all flowers smile.
Before the
eyes, all things flow endlessly.
Over the
head, old age comes already.
Don’t say
that with the spring gone, all flowers fall.
Last
night, in the front yard, a branch of mai flower.
MAN GIAC
(1052 – 1096)
(COMMENT:
Mai is a kind of flower that blossoms in springtime in Vietnam. Notice
the
contrast between the first and last line; also, the last line of the
poem is a
fragment sentence, without a verb, showing the state of unborn,
unmoving,
undying. While the stream manifests as endless waves rising and
falling, the
nature of water stays unmoved, uncreated. Now look at your mind, and
see
thoughts coming and going, arising and vanishing. The mind is just like
a
mirror that shows you the images of all things reflected. All images
come and
go, but the reflectivity is still there, unmoving, undying. Now, listen
to the
sound of two hands clapping, then listen to the sound of one hand
clapping. Do
you hear the soundless? The sound comes and goes, but the nature of
hearing
ability is still there even in your sleep, unchanging, unmoving,
undying.)
7 Mùa
Xuân
Xuân
đi trăm hoa rụng,
Xuân đến trăm hoa cười.
Trước mắt việc đi mãi,
Trên đầu già đến rồi.
Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết,
Đêm qua, sân trước, một cành mai.
(Xuân khứ bách hoa lạc,
Xuân đáo bách hoa khai.
Sự trục nhãn tiền quá,
Lão tùng đầu thượng lai.
Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.)
MÃN
GIÁC (1052 - 1096) - Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Mai là một lọai hoa nở vào mùa xuân ở VN. Hãy ghi nhận sự trái nghịch
giữa dòng
đầu và cuối bài thơ; thêm nữa, dòng cuối là một câu không đầy đủ, thiếu
động từ,
cho thấy trạng thái của bất sinh, bất động, bất diệt. Trong khi dòng
suối hiển
lộ như là các đợt sóng bất tận hết sinh rồi diệt, tánh của nước vẫn bất
động,
vô tác. Bây giờ hãy nhìn vào tâm của bạn, và thấy niệm đến rồi đi, sinh
rồi diệt.
Tâm y hệt như một tấm gương cho bạn thấy hình ảnh vạn pháp được phản
chiếu. Tất
cả các ảnh đến rồi đi, nhưng tánh phản chiếu vẫn ở đó, bất động, bất
diệt. Bây
giờ, hãy nghe tiếng vỗ của hai bàn tay, rồi hãy nghe tiếng vỗ của một
bàn tay.
Bạn có nghe tiếng vô thanh? Âm thanh đến rồi đi, nhưng tánh nghe vẫn
còn đó
ngay cả trong giấc ngủ của bạn, không dời đổi, bất động, bất diệt.)
8
Dharma Friends
Practitioners
need dharma friends, who help you
distinguish clearly between the clean and the unclean.
First,
colleagues living at will in forests and mountains
can help
you wipe out the mind of anger.
Second,
colleagues keeping precepts seriously
can help
you fade away the five desires.
Third,
colleagues with profound wisdom
can help
you escape from the shore of delusion.
Fourth,
colleagues with vast knowledge
can help
you solve the hard and doubtful issues.
Fifth,
colleagues of peace and serenity
can help
you easily advance.
Sixth,
colleagues of patience and modesty
can help
you remove arrogance.
Seventh,
colleagues of sincerity and frankness
can help
you avoid mistakes.
Eighth,
colleagues of vigor and zeal
can help
you attain the fruits of the Way.
Ninth,
colleagues unattached to possessions, eager to donate
can help
you destroy miserliness.
Tenth,
colleagues merciful and caring for all beings
can help
you liberate from the clinging to self and others.
QUANG TRI
(COMMENT:
Buddha, parents, teachers, dharma friends, books… We need so much help
on the
way to liberation, because we have to learn a lot, keep precepts
strictly, find
an environment adequate for learning and meditation. But only you can
watch
your mind, and only you can wipe out the three poisons – desire, hatred
and
ignorance -- binding you in the cycle of rebirth.)
8 Đạo Hữu
Vì
vậy tu hành cần có bạn, mới phân biệt rõ ràng sạch và dơ.
Một
là bạn bè ở chốn rừng núi an nhàn thì có thể giúp làm ngưng cái tâm
nóng nảy.
Hai
là bạn nghiêm trì giới luật thì có thể làm phai nhạt ngũ dục.
Ba
là bạn có trí tuệ rộng lớn mới có thể giúp ra khỏi bến mê.
Bốn
là học hành uyên bác mới có thể giải quyết những điều khó khăn nghi
ngại.
Năm
là bạn trầm tĩnh, mặc nhiên mới giúp thanh thản, tiến thủ được.
Sáu
là hạng khiêm tốn, nhẫn nhục thì giúp tiêu trừ ngã mạn.
Bảy
là hạng bạn lòng thẳng, nói ngay mới có thể ức chế được các lỗi lầm.
Tám
là bạn đồng dũng mãnh, tinh tấn, mới giúp thành được đạo quả.
Chín
là hạng xem thường của cải, thích bố thí mới giúp phá được tính keo
kiệt, bỏn xẻn.
Mười
là bạn nhân từ che chở cho muôn vật mới giúp đuổi trừ được sự chấp ta
chấp người.
QUẢNG
TRÍ (Thập Mục Ngưu Đồ Tụng)– Bản dịch Cư
sĩ Trần Đình Sơn.
(BÌNH:
Đức Phật, cha mẹ, quý thầy, các bạn đạo, kinh sách… Chúng ta cần rất
nhiều hỗ
trợ trên đường tu giải thóat, bởi vì chúng ta phải học nhiều, giữ giới
nghiêm
trang, tìm một môi trường thích nghi để học và thiền tập. Nhưng chỉ
riêng bạn mới
có thể nhìn vào tâm bạn, và chỉ riêng bạn có thể xóa đi tam độc – tham,
sân và
si – trói buộc bạn vào vòng luân hồi.)
Living in
the world, happy with the Way,
you should
let all things take their course.
When
hungry, just eat; when tired, just sleep.
The
treasure is in your house; don’t search any more.
Face the
scenes, and have no thoughts;
then you
don’t need to ask for Zen.
TRAN NHAN
TONG (1258-1308)
(COMMENT:
Live with the water, not with the waves rising and falling; live with
the
nature of mirror to reflect, not with the images appearing and
disappearing;
and live with the essence of the mind, not with the thoughts arising
and
vanishing. When you see the essence of the mind, then you catch a
glimpse of
Nirvana – the state of unborn, uncreated, unconditioned peace. After
that
moment, you know how to live with the mind unmoved while walking,
standing,
lying and sitting. How can you see the essence of the mind? Please,
remember:
You are never away from it, just like the water holds all the waves and
is
never away from the waves, just like the emptiness of the mirror hold
all the
images and is never away from the images. The essence of the mind is
non-self,
so it manifest as a great magician: your mind has no form, so it takes
all
forms you see as its forms; your mind has no color, so it takes all
colors you
see as its colors… Now look out the window. When you see a bird, your
mind now
has the form of a bird; and when the bird flies, your mind flies too.
Your mind
is all things you see, all things you hear, all things you feel; the
observer
is all things observed. The Sixth Patriarch Hue Nang*
told two monks arguing over the banner flying
that that was not the banner moving, and also not the wind moving, but
just
their minds moving.)
* Chinese: Hui Neng.
9 Kho Báu
Ở
trần vui đạo hãy tùy duyên
Đói
đến thì ăn, mệt ngủ liền
Trong
nhà có báu thôi tìm kiếm
Đối
cảnh không tâm chớ hỏi thiền.
TRẦN
NHÂN TÔNG–Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Hãy sống với nứơc, chứ đừng sống với các đợt sóng sinh rồi diệt; hãy
sống với
tánh sáng của gương, chứ đừng sống với các ảnh đến rồi đi; và hãy sống
với tự
tánh của tâm, chứ đừng sống với các niệm sinh diệt. Khi bạn thấy tánh
của tâm,
lúc đó bạn thấy lóe một tia của Niết Bàn – trạng thái của an tỉnh bất
sinh, vô
tác, vô vi. Làm sao bạn có thể thấy tánh của tâm? Xin hãy nhớ: Bạn chưa
từng
bao giờ rời xa nó, y hệt như nước là tòan bộ các sóng và chưa hề xa lìa
đợt
sóng nào, y hệt như tánh không của gương bao trùm tòan bộ các ảnh và
chưa hề xa
lìa ảnh nào. Tánh của tâm là vô ngã, nên nó hiển lộ như một nhà đại ảo
thuật:
tâm của bạn không có hình tướng, nên nó lấy mọi hình tướng mà bạn thấy
làm như
hình tứơng của nó; tâm bạn không màu sắc, nên nó lấy mọi màu sắc bạn
thấy làm
màu sắc của nó… Bây giờ, hãy nhìn ra cửa sổ. Khi bạn thấy một con chim,
tâm của
bạn bấy giờ có hình tướng một con chim; và khi con chim bay lên, tâm
của bạn cũng
bay lên. Tâm của bạn là tòan bộ những gì bạn thấy, tòan bộ những gì bạn
nghe,
tòan bộ những gì bạn cảm thọ; người quan sát là tòan bộ những gì được
quan sát.
Lục Tổ Huệ Năng đã nói với hai vị sư đang tranh cãi về chuyện lá cờ
bay, rằng
không phải lá cờ động, và cũng không phải gió động, nhưng thực sự là
tâm của họ
động.)
10 Emptiness
Form is
emptiness, and emptiness is form.
Emptiness
is form, and form is emptiness.
Don’t
cling to any form or emptiness --
That’s the
true meditation.
Y LAN
(11th century)
(COMMENT:
Just look at your body, your feelings, your thoughts; they were
changing
swiftly since the day you were born. So you have had millions of
bodies,
millions of feelings, millions of thoughts -- which one is your true
body, true
feeling, true thought? Your body, your feelings, your thoughts can
manifest as
millions of forms, because forms are indeed emptiness just like
illusions
appearing in the mirror. If you cling to anything as form or emptiness,
you are
chasing the illusions.)
10 Không
Sắc là không, không tức
sắc,
Không là sắc, sắc tức không.
Sắc không đều chẳng quản,
Mới được hợp chân tông.
(Sắc thị không, không tức sắc,
Không thị sắc, sắc tức không.
Sắc không câu bất quản,
Phương đắc khế chân tông.)
Ỷ
LAN –Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Hãy nhìn vào thân của bạn, vào cảm thọ của bạn, vào các niệm của bạn;
chúng biến
đổi rất là mau chóng kể từ ngày bạn chào đời. Do vậy, bạn đã có hàng
triệu thân
khác nhau, hàng triệu cảm thọ khác nhau, hàng triệu tâm khác nhau – câu
hỏi là,
thân nào là thân thật của bạn, cảm thọ nào là cảm thọ thật của bạn, và
tâm nào
là tâm thật của bạn? Thân của bạn, cảm thọ của bạn, tâm của bạn có thể
hiển lộ
ra thành hàng triệu sắc tứơng khác nhau, bởi vì các sắc tướng đều thực
sự là
tánh không, y hệt như các ảo ảnh hiện ra trong gương. Nếu bạn chấp vào
bất cứ
thứ gì như là sắc hay không, bạn lại đang đuổi bắt ảo ảnh thôi.)
11 The Present
The
present is not the past; the past is not the present. That means past
thoughts
vanished, and the present thought is not the previous thought.
That means
every act in past lives and now has its own merit.
That means
the good deed now is not the bad act done before.
That means
the breath now is not the breath earlier,
and the
breath felt previously was not the breath sensed presently.
KHUONG
TANG HOI
(COMMENT:
Live with the present. Every act has its own merit, so you should not
worry
about the past. Just sit with eyes half open, feel your breath now,
feel your
body breathing now, feel your thought now arising and vanishing. Can
you see
this interval: while the previous thought vanished and the next thought
doesn’t
arise yet? Try to gently stare that interval for all times in a day, or
in two
days, even when you are lying, sitting, standing and walking. Later,
you can
use this stare to cut off all wandering thoughts.)
11 Hiện Tại
Nay
không phải là trước, trước không phải là nay,
nghĩa là niệm nghĩ trước đã diệt,
niệm bây giờ không phải là niệm trước,
cũng có nghĩa việc làm đời trước, việc làm đời nay, mỗi tự có phước.
Cũng
có nghĩa việc thiện nay làm không phải việc ác làm trước đó.
Cũng
có nghĩa hơi thở bây giờ không phải là hơi thở trước đó,
hơi
thở trước đó không phải là hơi thở bây giờ.
KHƯƠNG
TĂNG HỘI - Bản dịch TT Trí Siêu Lê Mạnh
Thát.
(BÌNH:
Hãy sống với hiện tại. Mỗi việc đều có phước riêng của nó, nên bạn đừng
lo gì về
quá khứ. Hãy ngồi với mắt mở hé, hãy cảm nhận hơi thở bây giờ, hãy cảm
nhận
thân bạn đang thở bây giờ, hãy cảm nhận niệm trong tâm bạn khởi lên rồi
diệt
đi. Bạn có thể nhìn thấy khỏang cách này không: hãy nhìn vào chỗ khi
niệm trứơc
đã diệt và niệm sau chưa sinh? Hãy dịu dàng nhìn khoảng cách đó trong
mọi thời
trong suốt một ngày, hay trong hai ngày, ngay cả khi bạn nằm, ngồi, đi
và đứng.
Sau này, bạn có thể sử dụng cái nhìn này để cắt ngang các niệm lang
thang.)
12 Not Two Things
All
Buddhist gates are from your essence,
and the
essence of all things are from your mind.
Your mind
and all things are one, not two things.
The
fetters of samsara are all void.
Blessedness
and sinfulness, right and wrong – all are illusions.
CUU CHI
(circa 11th century)
(COMMENT:
Nonduality. Not two things. Don’t think, don’t reason. Feel it, live
it. Try to
feel it even just half an hour, then you will believe in Zen.
First,
with eyes half open, be quiet, say nothing in your mind; feel the
breath in and
out, gently feel every breath. Later, see that your whole body is
breathing –
just gently watch your whole body feel the breath, every breath. Later,
see
that your whole body and mind become one with the breath. Then let your
whole
body gently feel the world around. Because you are non-self, you feel
that you
become one with the wind around, with the sounds from the beach, with
the trees
along the street, with the birds flying, and with all things you see,
your
hear. In your mirror mind, all things appear equally, all things are
illusions;
only the reflecting mind is shining.)
12 Không hai pháp
Phàm
tất cả các pháp môn vốn từ tánh của các ngươi,
tánh
tất cả các pháp vốn từ tâm của các ngươi.
Tâm
pháp nhất như, vốn không hai pháp.
Phiền
não trói buộc, tất cả đều không.
Tội
phước phải quấy, tất cả đều huyễn.
CỨU
CHỈ – Bản dịch HT Thanh Từ
(BÌNH:
Bất nhị. Không hai. Đừng nghĩ ngợi, đừng biện luận. Hãy cảm nhận, hãy
sống nó.
Hãy thử cảm nhận nó cho dù chỉ nửa giờ, rồi bạn sẽ tin vào Thiền.
Trứơc
tiên, với mắt mở hé, giữ thật lặng lẽ, không nói gì trong tâm; hãy cảm
nhận hơi
thở vào và ra, hãy dịu dàng cảm nhận từng hơi thở. Sau đó, hãy thấy
rằng tòan
thân bạn đang thở -- hãy dịu dàng quan sát tòan thân bạn cảm nhận hơi
thở, từng
hơi thở. Sau đó, hãy thấy rằng tòan thân và tâm của bạn trở thành một
với hơi
thở. Rồi hãy để tòan thân của bạn cảm nhận thế giới chung quanh. Bởi vì
bạn là
vô ngã, bạn cảm thấy rằng bạn trở thành một với ngọn gió quanh đây, với
các âm
vang từ bờ biển, với các hàng cây dọc bên đường phố, với các con chim
đang bay,
và với mọi thứ bạn thấy, bạn nghe. Trong gương tâm của bạn, tất cả xuất
hiện
bình đẳng, tất cả đều là ảo ảnh; chỉ có tâm phản chiếu là đang chiếu
sáng.)
13
Swallow Flying
In the
sky, the swallow flies;
underwater
its image shines.
The
swallow has no intention to leave any trace;
the water,
no purpose to keep any image.
HUONG HAI
(1628 – 1715)
(COMMENT:
When King Le Du Tong asked for a summary of Buddhist teachings, Zen
master
Huong Hai said this four-line poem. Watch the world, and see all things
reflected in your mind. Follow the Buddha’s words, “Nothing should be
clung
to.” Also don’t cling to the happiness you are feeling now, even don’t
cling to
this peaceful meditation you might get addicted to, even don’t cling to
any
feel-good method or whatsoever. Don’t cling to anything in this
suffering
world. Even the blissfulness you feel now in meditation will bind you
in this
suffering realm, if you cling to it; mostly, that blissfulness is not
the Nirvana
yet.)
13 Nhạn
Bay
Nhạn bay trên
không
Bóng chìm đáy nước
Nhạn không ý để dấu
Nước không tâm lưu bóng.
(Nhạn quá trường không
Ảnh trầm hàn thủy
Nhạn vô di tích chi ý
Thủy vô lưu ảnh chi tâm.)
HƯƠNG
HẢI – Bản dịch HT Thanh Từ
(BÌNH:
Khi Vua Lê Dụ Tông hỏi thế nào là đại ý Phật Pháp, Thiền Sư Hương Hải
đọc bài
thơ bốn câu này. Hãy nhìn vào thế giới, và thấy mọi thứ phản ánh trong
tâm của
bạn. Hãy theo lời Phật dạy, “Không bám chấp thứ gì cả.” Cũng đừng mê
chấp vào
cái hạnh phúc bạn đang cảm thấy bây giờ, cũng đừng mê chấp vào pháp môn
thiền định
an tỉnh mà bạn có thể đã say mê nghiện ngập nó, cũng đừng mê chấp vào
bất kỳ
phương pháp cảm-thấy-thỏai-mái nào hay bất cứ gì. Đừng bám chấp gì vào
bất cứ
gì trong cõi đau khổ này. Ngay cả sự an lạc bạn đang cảm thấy bây giờ
trong thiền
tập cũng sẽ trói buộc bạn vào cõi đau khổ này, nếu bạn bám chấp vào nó;
hầu hết,
sự an lạc đó chưa phải Niết Bàn đâu.)
14 The
Mind of Emptiness
Like a
wall shaking, the body is frail.
So sad for
mankind, life is too short.
If you
attain the mind of emptiness and formlessness,
you will
be free from the world of coming and going.
VIEN
CHIEU (999-1090)
(COMMENT:
You can feel the frailness of your body now, even when you are healthy
and
strong. Try this: breathe in and out, gently and naturally; feel the
breathing
in and out, feel your whole body breathing; feel your whole body
becoming one
with the breath. Then you will see that your breath is so fragile, and
your
body is so vulnerable.
The more
you experience the bliss from meditation, the more you feel sorrowful
for the
plight of humankind.
Recalling
the Buddha’s words saying that we have born and died countless times,
you will
feel grateful to countless parents, and will see all people around as
your dear
parents in past lives. Then you will feel your whole body deeply
resonate with
the Zen vow to save all sentient beings. How can we save others if we
are not
free yet? Zen master Vien Chieu said that leaners must attain the mind
of
emptiness and formlessness. Indeed, you will see that the mind essence
is empty
and formless. So all things in the world appear and disappear in the
mind just
like the clouds formed and dissolved in the sky, just like the images
emerged
and vanished in a mirror.
So all the
forms you see, all the sounds you hear, all the odors you smell, all
the
flavors you taste, all the senses you feel, all the thoughts you have
are
changing swiftly. So nothing has a self. So all things come and go,
governed by
the principle of dependent arising. Realizing the mind essence will
free you
from the world of coming and going.)
14
Tâm Không
Thân như tường vách
đã lung lay,
Đau đáu người đời luống xót thay.
Nếu đạt tâm không, không tướng sắc,
Sắc không ẩn hiện, mặc vần xoay.
(Thân như tường bích dĩ đồi thì
Cử thế thông thông thục bất bi.
Nhược đạt tâm không vô sắc tướng
Sắc không ẩn hiển nhậm suy di.)
VIÊN
CHIẾU – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Bạn có thể cảm nhận cái mong manh của thân bạn bây giờ, ngay cả khi bạn
đang khỏe
mạnh. Hãy thử thế này: thở vào và thở ra, dịu dàng một cách tự nhiên;
hãy cảm
nhận hơi thở vào và ra, hãy cảm nhận tòan thân bạn đang thở, hãy cảm
nhận tòan
thân bạn làm một với hơi thở. Rồi bạn sẽ thấy rằng hơi thở của bạn rất
mong
manh, và thân của bạn cũng dễ hư vỡ. Bạn càng kinh nghiệm niềm an lạc
trong thiền
định, bạn sẽ càng cảm thấy buồn cho thân phận kiếp người.
Nhớ
lại lời Phật nói rằng chúng ta đã sinh và chết vô số kiếp, bạn sẽ cảm
thấy mang
ơn vô lượng ba mẹ, và sẽ thấy mọi người quanh bạn như là các ba mẹ của
bạn
trong các kiếp trứơc. Rồi bạn sẽ cảm thấy tòan thân bạn thâm sâu rung
chuyển với
lời thệ nguyện Thiền Tông để sẽ cứu độ hết chúng sinh. Làm sao bạn có
thể cứu
người khác được nếu bạn chưa giải thóat? Thiền Sư Viên Chiếu nói rằng
các học nhân
phải đạt được tâm không sắc tướng. Thực sự, bạn sẽ thấy rằng tánh của
tâm là
tánh không và vô tướng. Thế nên mọi thứ trên thế giới xuất hiện và biến
mất
trong tâm hệt như mây hợp rồi tan trên bầu trờI, hệt như ảnh hiện rồi
biến
trong gương.
Thế
nên mọi sắc tướng bạn thấy, mọi âm thanh bạn nghe, mọi hương vị bạn
nếm, mọi cảm
thọ bạn cảm nhận, mọi niệm khởi bạn có đều đang biến đổi mau chóng. Thế
nên,
không pháp nào thực có tự ngã cả. Thế nên, mọi thứ tới rồi đi, theo
đúng luật
duyên khởi. Chứng ngộ được tánh của tâm sẽ giải thóat bạn ra khỏi thế
giới của
đến và đi.)
15
Buddha Seed
Having the
Buddha Seed within, hearing the profound teachings,
you should
be eager to practice.
After
throwing all desires far a thousand miles away, then day after day
you will
enter more deeply the noble truth of liberation.
TRI (circa
10th or 11th century)
(COMMENT:
Buddha Seed is another name for Buddha Nature. If you can throw all
desires,
then you won’t cling to anything more. That also means when you throw
away all
existence and emptiness, all things binding you to this samsara world
will fall
apart. But it takes time. Even after you suddenly realize the Buddha
Nature in
your mind, you still have to practice continuously, day after day. Then
you
should read a lot of Buddhist scriptures from all traditions –
Theravada,
Mahayana and Tibetan – and would see that many of these teachings
already are
parts of your everyday meditation.)
15 Buddha Seed
Đã mang giống Phật dưỡng trong lòng,
Nghe nói lời mầu ý thích mong.
Vất ngoài ngàn dặm niềm tham muốn,
Lý nhiệm càng ngày càng bao dong.
(Ký hoài xuất tố dưỡng hung trung,
Văn thuyết vi ngôn ý duyệt tùng.
Tham dục truất trừ thiên lý ngoại,
Hy di chi lý nhật bao dung.)
Thiền
Sư TRÍ – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Hạt Giống Phật là một tên khác của Phật Tánh. Nếu bạn có thể buông bỏ
hết mọi
thèm khát, thì bạn sẽ không bám chấp vào bất cứ gì nữa. Thế cũng có
nghĩa là
khi bạn buông xả hết mọi có và không, thì mọi thứ ràng buộc bạn vào cõi
luân hồi
này sẽ tan rã. Nhưng cần có thời giờ. Ngay cả khi bạn đã hốt nhiên đốn
ngộ Phật
Tánh trong tâm, bạn vẫn phải liên tục tu tập hàng ngày. Rồi bạn hãy nên
đọc nhiều
kinh sách từ nhiều truyền thống – Phật Giáo Nam Tông, Bắc Tông và Tây
Tạng – và
sẽ thấy rằng nhiều lời dạy trong đó đã một phần có sẵn trong thiền tập
hàng
ngày của bạn.)
16
Bodhi Scenes
Hidden in
jewel, the melody sounds wonderful.
See there,
fully before your eyes, the heart of Zen
Those
countless scenes are all Bodhi scenes.
Thinking
of Bodhi, you will be far away ten thousand miles.
TRI HUYEN
(circa 12th century)
(COMMENT: The jewel stands for the
Buddha Nature. Is the
scene before your eyes the Pure Land? The Buddha Land is here, in front
of us?
Buddha said that you are what you think, that your mind makes this
world. Just
think this: you came to this world by the influence of karma, and you
have the
merit to be born as a human; if now you have enough the merit as a
heavenly
being, then you would sometimes see a heavenly scene before your eyes,
and if
your karma as a human is done, then you would die instantly to be
reborn in a
heavenly realm. Now, just think another way: countless scenes before
your eyes
are also your mind. You can feel that, realize that, and experience
that.)
16 Bồ Đề Cảnh
Trong ngọc ẩn thanh diễn diệu âm,
Nơi kia đầy mắt bày thiền tâm.
Hà sa cảnh là Bồ-đề cảnh,
Nghĩ đến Bồ-đề cách vạn tầm.
(Ngọc lý bí thanh diễn diệu âm
Cá trung mãn mục lộ thiền tâm.
Hà sa cảnh thị Bồ-đề cảnh,
Nghĩ hướng Bồ-đề cách vạn tầm.)
TRÍ
HUYỀN – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Ngọc để chỉ cho Phật Tánh. Có phải cảnh trứơc mắt bạn là Tịnh Độ không?
Có phải
Phật Độ ở đây, trứơc mắt chúng ta không? Đức Phật nói rằng bạn là những
gì bạn
suy nghĩ, rằng tâm bạn đã hình thành thế giới này. Hãy nghĩ thế này:
nghiệp đã
dẫn bạn vào thế giới này, và bạn đã có đủ phước để sinh làm người; nếu
bây giờ
bạn có đủ phước cho một vị cõi trời, bạn sẽ đôi khi nhìn thấy cảnh cõi
trời trứơc
mắt bạn, và nếu phước nghiệp cõi người của bạn đã xong, thì bạn sẽ chết
tức khắc
để tái sinh trong cõi trời. Bây giờ, hãy suy nghĩ cách khác: vô lượng
cảnh trước
mắt bạn cũng là tâm bạn. Bạn có thể cảm thấy như thế, chứng ngộ như
thế, và
kinh nghiệm như thế.)
17 Existence and Emptiness
Existence
– there you see all things existing.
Emptiness
– there you see all things empty.
Existence
and emptiness are just like the moon underwater.
Don’t
cling to existence nor emptiness.
DAO HANH
(? – 1115)
(COMMENT:
How can we say this mountain or that river is emptiness? Just think
this: They
are impermanent, so they are somehow both existence and emptiness, and
so there
are no words adequate to describe them. You can experience that in
another way:
gently listen, deeply listen, don’t try to listen to a specific sound,
just
listen with your mind vacant. You will feel that all the sounds come
and go
just like echoes, just like illusions, just like a dream last night.
And if you
cling to existence or emptiness, you are shackled to this world.)
17 Có và Không
Có
thì muôn sự có,
Không thì tất cả không.
Có, không trăng đáy nước,
Đừng mắc có cùng không.
(Tác hữu trần sa hữu,
Vi không nhất thiết không.
Hữu không như thủy nguyệt,
Vật trước hữu không không.)
ĐẠO
HẠNH – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Làm sao bạn có thể nói ngọn núi này hay con sông kia là Không? Hãy suy
nghĩ thế
này: Chúng là vô thường, nên cách nào đó chúng đã mang cả có và không,
và như
thế không có lời nào thích nghi mô tả chúng. Bạn có thể kinh nghiệm như
thế
trong một cách khác: hãy dịu dàng lắng nghe, sâu thẳm lắng nghe, đừng
nghe một
âm thanh cụ thể nào, mà chỉ nghe với tâm rỗng vắng. Bạn sẽ cảm thấy
rằng tất cả
âm thanh đến rồi đi hệt như tiếng vang, hệt như hư ảo, hệt như giấc
mộng đêm
qua. Và nếu bạn bám chấp vào có hay không, bạn bị xiềng vào cõi trần
gian này.)
18 True Nature
True
nature, eternally, is the nature of emptiness.
There is
neither birth nor death.
The body
is born and died,
but the
nature of all things is never gone.
THUAN CHAN
(? – 1101)
(COMMENT:
Look at a mirror. Images come and go, but the reflecting nature is
always
inaction, unmoved, uncreated, undying. Look at your mind. Thoughts come
and go,
but the mind nature is always inaction, unmoved, uncreated, undying. We
all are
actors in a big theater; we have played millions of different roles
since
endless time, born and died in millions of plays, and now it’s time to
follow
the Buddha’s teaching to attain Nirvana -- the state of unborn and
undying
peace.)
18 Chân Tánh
Chân tánh thường
không tánh,
Đâu từng có sanh diệt.
Thân là pháp sanh diệt,
Pháp tánh chưa từng diệt.
(Chân tánh thường vô tánh
Hà tằng hữu sanh diệt
Thân thị sanh diệt pháp
Pháp tánh vị tằng diệt.)
THUẦN
CHÂN – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Hãy nhìn vào gương. Hình ảnh đến rồi đi, nhưng tánh chiếu vẫn luôn vô
vi, bất động,
bất sinh, bất diệt. Hãy nhìn vào tâm bạn. Niệm sinh khởi rồi diệt mất,
nhưng
tánh của tâm vẫn luôn luôn vô vi, bất động, bất sinh, bất diệt. Tất cả
chúng ta
đều là diễn viên trong một hí trường lớn; chúng ta đã đóng hàng triệu
vai trò
khác nhau từ thời gian vô thủy, sinh ra và chết đi trong hàng triệu vở
tuồng,
và bây giờ là lúc tu theo lời Phật dạy để đạt Niết Bàn – trạng thái của
an lạc
bất sinh và bất diệt.)
19 Crossing
the Ocean
All
things, originally, are just like nothingness.
There is
neither existence nor emptiness.
Those who
know that nature will recognize that sentient beings and Buddha are
equal.
The moon
of Lankavatara is quiet; the vessel of Prajnaparamita, void.
Realize
the emptiness [of all things], and use
this emptiness insight to apprehend the existence. Then you know how to
live in
the right contemplation, naturally at all times.
HUE SINH
(? – 1063)
(COMMENT:
Lankavatara and Prajnaparamita are two Mahayana scriptures. Both are
studied in
most Zen monasterries. The right contemplation mentioned above is a
part of the
Noble Eightfold Path.)
19 Qua Biển
Pháp
gốc như không pháp,
Chẳng có cũng chẳng không.
Nếu người biết pháp ấy,
Chúng sanh cùng Phật đồng.
Trăng Lăng-già vắng lặng
Thuyền Bát-nhã rỗng không.
Biết không, không giác có
Chánh định mặc thong dong.
(Pháp bản như vô pháp
Phi hữu diệc phi vô
Nhược nhân tri thử pháp
Chúng sanh dữ Phật đồng.
Tịch tịch Lăng-già nguyệt
Không không độ hải chu.
Tri không, không giác hữu
Tam-muội nhậm thông châu.)
HUỆ
SINH – Bản dịch HT Thanh Từ.
(BÌNH:
Lăng Già và Bát Nhã Ba La Mật là hai bộ kinh Bắc Tông. Hầu hết thiền
viện đều học
cả hai kinh này. Chánh định nói ở trên là một phần trong Bát Chánh Đạo.)
20 Empty Mind
The true
nature is empty, nowhere to grasp.
With an
empty mind, you will see the self-nature easily.
In the
mountain burning, the jewel’s color is shining bright.
In the
kiln firing, the lotus blossoms beautifully.
NGO AN
(1019 – 1088)
(COMMENT:
The mountain burning and the kiln firing symbolize this suffering
world. The
jewel and the lotus symbolize the Buddha Nature, the Buddha within
yourself,
and the Nirvana you are never away.)
20 Tâm Không
Diệu tánh rỗng không
chẳng thể vin,
Rỗng không tâm ngộ việc dễ tin.